Chào bạn, những người bạn có chung niềm đam mê với lĩnh vực thương mại đầy hấp dẫn và cơ hội! Có phải bạn cũng đang đứng trước ngưỡng cửa sự nghiệp và tự hỏi: Làm thế nào để tích lũy kinh nghiệm thực tế trong ngành thương mại đầy cạnh tranh này, đặc biệt là khi chúng ta chỉ mới bắt đầu?
Tôi hiểu cảm giác đó vô cùng! Nhớ lại những ngày đầu tiên, tôi cũng từng lạc lối giữa biển thông tin, không biết bắt đầu từ đâu để biến kiến thức sách vở thành kinh nghiệm “thực chiến”.
Ngành thương mại, đặc biệt là xuất nhập khẩu, đòi hỏi rất nhiều sự nhạy bén và kỹ năng mềm mà không phải lúc nào trường học cũng dạy chúng ta. Thế giới đang thay đổi nhanh chóng, và Việt Nam chúng ta đang là một điểm sáng trên bản đồ thương mại quốc tế.
Với các hiệp định thương mại tự do quan trọng như EVFTA hay RCEP, cánh cửa hợp tác với các thị trường lớn đang rộng mở hơn bao giờ hết. Xu hướng thương mại điện tử xuyên biên giới cũng đang bùng nổ mạnh mẽ, tạo ra vô vàn cơ hội cho những ai biết nắm bắt.
Vậy làm sao để chúng ta có thể tận dụng những làn sóng này, biến thách thức thành cơ hội và nhanh chóng xây dựng một nền tảng vững chắc cho riêng mình?
Làm thế nào để những người trẻ như chúng ta không chỉ mơ ước mà còn có thể thực sự dấn thân vào những dự án thương mại quốc tế, tích lũy kinh nghiệm quý báu và tạo dựng uy tín?
Đừng lo lắng nhé! Tôi đã dành rất nhiều thời gian để tìm tòi, trải nghiệm và đúc kết những phương pháp hiệu quả nhất để giúp các bạn trẻ có thể tự tin xây dựng con đường sự nghiệp trong ngành thương mại.
Từ những bí quyết tìm kiếm cơ hội thực tập “vàng”, cách chủ động học hỏi các kỹ năng cần thiết, cho đến việc xây dựng mạng lưới quan hệ bền vững – tất cả đều là những mảnh ghép quan trọng giúp bạn chinh phục mục tiêu của mình.
Dưới đây, tôi sẽ bật mí tất tần tật những mẹo và chiến lược đã được tôi kiểm chứng để giúp bạn tích lũy kinh nghiệm thương mại một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất!
Bước Đầu Quan Trọng: Tham Gia Thực Tập và Việc Làm Bán Thời Gian
À, nhớ lại những ngày đầu tiên khi còn là sinh viên, tôi cũng loay hoay không biết làm thế nào để có được “kinh nghiệm thực tế” mà nhà tuyển dụng nào cũng đòi hỏi.
Cứ nghĩ mãi, làm sao mà có kinh nghiệm khi mình chưa được ai cho cơ hội làm việc chứ? Thế rồi tôi nhận ra, chìa khóa chính là chủ động tìm kiếm các cơ hội thực tập, dù là có lương hay không, hay những công việc bán thời gian liên quan đến ngành thương mại.
Đây không chỉ là cách để bạn “làm đẹp” CV mà còn là cơ hội vàng để bạn chạm tay vào thế giới công việc thực sự. Khi tôi còn học năm ba đại học, tôi đã xin vào thực tập tại một công ty xuất nhập khẩu nhỏ ở Quận 1.
Lương thì không đáng kể đâu, đôi khi chỉ đủ tiền xăng xe và cà phê thôi, nhưng đổi lại, tôi được nhìn tận mắt quy trình làm thủ tục hải quan, được phụ trách những công việc nhỏ như sắp xếp chứng từ, đối chiếu thông tin khách hàng.
Những điều này, tin tôi đi, không sách vở nào dạy kỹ bằng việc bạn tự mình làm, tự mình hỏi và tự mình sai rồi sửa đâu. Cảm giác được cầm trên tay bộ chứng từ, hiểu được ý nghĩa của từng loại giấy tờ ấy, nó thật sự rất khác so với việc chỉ đọc qua sách giáo trình khô khan.
Một lần nọ, tôi được giao nhiệm vụ gọi điện xác nhận đơn hàng với một đối tác ở Campuchia. Lúc đó, tôi run lắm vì tiếng Anh của mình cũng chưa thật sự trôi chảy, nhưng sếp vẫn động viên: “Cứ nói đi em, sai thì sửa, đây là cơ hội để em học”.
Nhờ vậy mà tôi đã dần tự tin hơn rất nhiều.
Tìm kiếm cơ hội thực tập “vàng”
Làm thế nào để tìm được một chỗ thực tập tốt? Đừng chỉ chăm chăm vào những công ty lớn hay tập đoàn đa quốc gia nhé. Đôi khi, những doanh nghiệp vừa và nhỏ lại là nơi bạn có nhiều cơ hội được “thực chiến” hơn đấy.
Tôi đã từng thấy rất nhiều bạn bè chỉ vì muốn có cái tên công ty hoành tráng trên CV mà chấp nhận làm những công việc hành chính đơn thuần, ít được tiếp xúc với nghiệp vụ chính.
Cá nhân tôi thì thích những công ty quy mô vừa phải hơn, vì ở đó, bạn có thể được giao nhiều đầu việc khác nhau, được tham gia vào nhiều khâu hơn. Bạn sẽ học được cách linh hoạt xoay sở, cách giải quyết vấn đề khi gặp sự cố, mà những bài học này thì cực kỳ giá trị cho sự nghiệp sau này.
Hồi đó, tôi còn chịu khó lên các trang web tuyển dụng, các nhóm Facebook chuyên về xuất nhập khẩu, thậm chí là trực tiếp gửi email cho các công ty mà tôi thấy có tiềm năng.
Đừng ngại chủ động liên hệ và trình bày rõ ràng mong muốn học hỏi của mình nhé.
Học hỏi từ những công việc bán thời gian
Không phải lúc nào bạn cũng tìm được một suất thực tập đúng chuyên ngành ngay lập tức. Đừng nản lòng! Hãy thử sức với những công việc bán thời gian có liên quan, dù là gián tiếp đi chăng nữa.
Ví dụ như làm nhân viên bán hàng tại một cửa hàng, bạn sẽ học được cách giao tiếp với khách hàng, cách xử lý khiếu nại, cách quảng bá sản phẩm. Hoặc làm shipper giao hàng, bạn sẽ hiểu hơn về quy trình logistics, cách tối ưu tuyến đường, cách quản lý thời gian.
Tôi có một người bạn, vì yêu thích cà phê nên đã làm barista bán thời gian trong một chuỗi cà phê lớn. Cứ tưởng chẳng liên quan gì đến thương mại, nhưng cậu ấy lại học được rất nhiều về quản lý kho, kiểm kê hàng hóa, thậm chí là cách đặt hàng từ các nhà cung cấp.
Những kỹ năng này, khi nhìn rộng ra, lại vô cùng hữu ích cho bất kỳ ai muốn dấn thân vào ngành thương mại đấy.
Nâng Cao Kỹ Năng Mềm và Tư Duy Phản Biện
Trong ngành thương mại, không chỉ kiến thức chuyên môn đâu, mà các kỹ năng mềm mới thật sự là thứ giúp bạn tỏa sáng và tạo nên sự khác biệt. Tôi từng nghĩ, chỉ cần mình giỏi tiếng Anh, nắm vững các quy tắc Incoterms là đủ rồi.
Nhưng khi bắt đầu làm việc, tôi mới vỡ lẽ rằng, khả năng giao tiếp, đàm phán, giải quyết vấn đề, hay làm việc nhóm còn quan trọng hơn rất nhiều. Hồi mới ra trường, tôi được giao nhiệm vụ hỗ trợ một dự án đàm phán với đối tác nước ngoài.
Tôi chuẩn bị tài liệu rất kỹ, thuộc làu làu mọi điều khoản, nhưng khi ngồi vào bàn họp, tôi lại bối rối không biết nên bắt đầu câu chuyện thế nào, làm sao để trình bày ý kiến của mình một cách thuyết phục.
Lúc đó, sếp đã nhẹ nhàng chỉ cho tôi rằng, quan trọng không phải là nói thật nhiều, mà là nói đúng lúc, nói trọng tâm và biết lắng nghe đối phương. Đó là một bài học đắt giá về kỹ năng giao tiếp và đàm phán mà tôi không bao giờ quên.
Những kỹ năng này không phải tự nhiên mà có, chúng ta cần phải rèn luyện mỗi ngày, thông qua mọi tình huống trong công việc và cuộc sống.
Kỹ năng giao tiếp và đàm phán hiệu quả
Giao tiếp là nghệ thuật. Trong thương mại, bạn sẽ phải giao tiếp với rất nhiều đối tượng: từ đồng nghiệp, cấp trên, khách hàng cho đến các đối tác quốc tế.
Mỗi đối tượng lại đòi hỏi một cách tiếp cận khác nhau. Khi nói chuyện với khách hàng, bạn cần sự thân thiện, thấu hiểu. Với đối tác, bạn cần sự chuyên nghiệp, rõ ràng và kiên định.
Tôi vẫn nhớ lần đầu tiên phải gọi điện cho một khách hàng khó tính để giải thích về sự chậm trễ của lô hàng. Tay tôi run lẩy bẩy, nói chuyện lắp bắp. Nhưng sau đó, tôi đã học được cách bình tĩnh, tập trung vào giải pháp thay vì đổ lỗi, và luôn đặt mình vào vị trí của khách hàng để thấu hiểu họ.
Đối với đàm phán, bạn cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng, hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu của mình và đối tác, và luôn giữ một tinh thần cởi mở để tìm kiếm giải pháp cùng có lợi.
Phát triển tư duy giải quyết vấn đề và thích ứng
Thế giới thương mại luôn biến động không ngừng, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa như hiện nay. Sẽ có rất nhiều tình huống bất ngờ xảy ra: hàng hóa bị kẹt ở cảng, đối tác đột ngột thay đổi yêu cầu, giá cả thị trường biến động…
Trong những lúc như vậy, tư duy giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng nhanh chóng là cực kỳ quan trọng. Tôi đã từng trải qua một tình huống dở khóc dở cười khi một lô hàng quan trọng bị hải quan giữ lại vì một lỗi nhỏ trong chứng từ.
Lúc đó, tôi hoảng loạn lắm, nhưng nhờ sự hướng dẫn của đồng nghiệp và việc tự tìm hiểu các quy định, tôi đã tìm ra cách xử lý nhanh chóng, giúp lô hàng được thông quan kịp thời.
Điều quan trọng là đừng bao giờ hoảng sợ khi đối mặt với vấn đề, hãy hít thở sâu, phân tích tình hình và tìm kiếm các phương án giải quyết khả thi nhất.
Mở Rộng Mạng Lưới Quan Hệ (Networking)
Bạn biết không, trong ngành thương mại, “ai bạn biết” đôi khi còn quan trọng hơn “bạn biết gì” đấy. Nghe có vẻ hơi cường điệu, nhưng tôi tin vào điều đó.
Việc xây dựng một mạng lưới quan hệ rộng khắp không chỉ giúp bạn tìm kiếm cơ hội việc làm, mà còn là nguồn tài nguyên vô giá để học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm và thậm chí là tìm kiếm đối tác kinh doanh sau này.
Hồi còn sinh viên, tôi khá nhút nhát, ít khi tham gia các sự kiện bên ngoài. Nhưng sau khi được một người anh khóa trên khuyên nhủ, tôi bắt đầu mạnh dạn hơn.
Tôi tham gia các buổi hội thảo chuyên đề về thương mại, các buổi gặp mặt của cộng đồng xuất nhập khẩu, thậm chí là các buổi cà phê networking của các câu lạc bộ kinh doanh.
Ban đầu, tôi chỉ ngồi nghe thôi, nhưng dần dần, tôi bắt đầu đặt câu hỏi, trao đổi danh thiếp và kết nối với mọi người trên LinkedIn. Cứ thế, mạng lưới của tôi ngày càng rộng ra, và tôi đã nhận được rất nhiều lời khuyên hữu ích, thậm chí là cơ hội việc làm từ những mối quan hệ đó.
Tham gia các sự kiện, hội thảo chuyên ngành
Việt Nam mình có rất nhiều sự kiện, hội thảo chất lượng về thương mại, logistics, xuất nhập khẩu được tổ chức thường xuyên đấy. Hãy chịu khó cập nhật thông tin và tham gia khi có cơ hội.
Đây là nơi bạn có thể gặp gỡ các chuyên gia đầu ngành, những người có kinh nghiệm lâu năm, hay những bạn trẻ cùng chung niềm đam mê. Tôi nhớ có lần tham gia một hội thảo về Hiệp định EVFTA, tôi đã được nghe trực tiếp các chuyên gia phân tích về cơ hội và thách thức của thị trường châu Âu.
Sau buổi đó, tôi đã mạnh dạn hỏi chuyện một vị diễn giả, và anh ấy đã dành thời gian chia sẻ rất nhiều lời khuyên quý báu về việc định hướng sự nghiệp.
Đừng ngại ngùng nhé, hãy chủ động tiếp cận, đặt câu hỏi và tạo ấn tượng tốt.
Tận dụng các nền tảng trực tuyến
Trong thời đại số, việc kết nối đã trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. LinkedIn là một nền tảng tuyệt vời để bạn xây dựng hồ sơ cá nhân chuyên nghiệp và kết nối với các chuyên gia trong ngành.
Hãy thường xuyên cập nhật thông tin, chia sẻ những bài viết hữu ích và tương tác với các nội dung liên quan đến lĩnh vực thương mại. Ngoài ra, các nhóm Zalo, Facebook chuyên về xuất nhập khẩu cũng là nơi bạn có thể học hỏi, đặt câu hỏi và tìm kiếm cơ hội.
Tôi có tham gia vài nhóm như vậy, và mỗi khi có vấn đề hay thắc mắc gì, tôi thường đăng lên đó. Luôn có rất nhiều anh chị có kinh nghiệm sẵn lòng giúp đỡ và chia sẻ đấy.
Tự Học và Không Ngừng Cập Nhật Kiến Thức
Thế giới thương mại thay đổi từng ngày, từng giờ. Nếu bạn không chịu khó học hỏi và cập nhật, bạn sẽ rất dễ bị tụt hậu đấy. Tôi nhận ra điều này khá sớm, ngay cả khi đã có việc làm ổn định.
Bởi lẽ, những kiến thức tôi học ở trường, hay những kinh nghiệm tôi có được từ những năm đầu, có thể chỉ đúng ở thời điểm đó. Ví dụ như các quy định về thuế quan, các hiệp định thương mại mới được ký kết, hay sự phát triển của thương mại điện tử xuyên biên giới – tất cả đều đòi hỏi chúng ta phải liên tục trau dồi.
Hồi tôi mới bắt đầu, Incoterms 2010 là kiến thức “chuẩn” để áp dụng, nhưng chỉ vài năm sau, Incoterms 2020 ra đời với nhiều thay đổi quan trọng. Nếu không chịu khó đọc, không chịu khó tìm hiểu, tôi đã có thể mắc phải những sai lầm lớn trong công việc.
Việc tự học không chỉ là đọc sách hay tài liệu chuyên ngành, mà còn là việc tìm hiểu những case study thực tế, xem các video chia sẻ từ chuyên gia, hay thậm chí là tự mày mò các công cụ hỗ trợ công việc.
Đọc sách và tài liệu chuyên ngành
Có vô vàn sách và tài liệu hay về thương mại, từ những cuốn sách cơ bản về xuất nhập khẩu cho đến những cuốn chuyên sâu về logistics, quản lý chuỗi cung ứng, hay thương mại điện tử.
Hãy chọn những cuốn sách phù hợp với trình độ và sở thích của bạn. Cá nhân tôi rất thích đọc những cuốn sách của các tác giả người Việt đã có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành, vì họ thường chia sẻ những case study rất thực tế và dễ hình dung.
Ngoài ra, việc đọc các báo cáo thị trường, các phân tích chuyên sâu về kinh tế vĩ mô cũng giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn về bức tranh thương mại toàn cầu.
Đừng coi nhẹ việc đọc nhé, đó là cách nhanh nhất để bạn tiếp thu kiến thức từ những người đi trước.
Theo dõi tin tức và xu hướng thị trường
Để trở thành một người làm thương mại giỏi, bạn cần phải có khả năng “ngửi” thấy mùi thị trường, nắm bắt được các xu hướng mới nổi. Điều này đòi hỏi bạn phải thường xuyên đọc tin tức, không chỉ tin tức trong nước mà còn cả tin tức quốc tế nữa.
Các trang báo kinh tế lớn, các kênh thông tin chuyên biệt về thương mại, xuất nhập khẩu là những nguồn đáng tin cậy. Tôi thường dành khoảng 15-30 phút mỗi sáng để lướt qua các đầu báo, xem có tin tức nào về chính sách thương mại mới, hay biến động giá cả hàng hóa không.
Ví dụ, việc theo dõi những thông tin về chiến tranh thương mại giữa các nước lớn hay những thay đổi trong chính sách thuế của các quốc gia đối tác có thể ảnh hưởng trực tiếp đến công việc của bạn đấy.
Biến Thách Thức Thành Cơ Hội Với Các Dự Án Thực Tế
Bạn có bao giờ cảm thấy lý thuyết thì dễ dàng, nhưng khi bắt tay vào làm lại khó khăn vô cùng không? Tôi đã từng như vậy đấy! Việc tham gia vào các dự án thực tế, dù là nhỏ nhất, chính là cách tốt nhất để bạn biến kiến thức sách vở thành kinh nghiệm “thực chiến” quý giá.
Không cần phải là những dự án quá lớn lao hay phức tạp đâu. Đôi khi, một dự án nhỏ trong công ty, hay thậm chí là một dự án cá nhân bạn tự lên kế hoạch cũng đủ để bạn học hỏi rất nhiều rồi.
Tôi nhớ có lần, công ty muốn tìm kiếm một nhà cung cấp mới cho một loại nguyên liệu nhập khẩu. Sếp đã cho tôi cơ hội được tham gia vào quá trình tìm kiếm, đánh giá và liên hệ với các nhà cung cấp tiềm năng.
Mặc dù chỉ là một vai trò hỗ trợ, nhưng tôi đã được trải nghiệm toàn bộ quy trình từ đầu đến cuối: từ việc xác định tiêu chí, gửi yêu cầu báo giá, so sánh các điều khoản, cho đến việc chuẩn bị hợp đồng.
Mỗi bước đi, mỗi quyết định đều là một bài học cực kỳ sâu sắc mà tôi không thể nào có được nếu chỉ ngồi đọc sách.
Tham gia vào các dự án nội bộ
Nếu bạn đang làm việc trong một công ty, hãy chủ động đề xuất hoặc xung phong tham gia vào các dự án nội bộ, dù đó không phải là nhiệm vụ chính của bạn.
Ví dụ, nếu công ty đang triển khai một chiến dịch marketing cho sản phẩm mới, bạn có thể đề xuất hỗ trợ mảng nghiên cứu thị trường, hoặc phân tích đối thủ cạnh tranh.
Nếu công ty đang tìm cách tối ưu quy trình logistics, bạn có thể tham gia vào việc thu thập dữ liệu, phân tích các điểm nghẽn. Những dự án này sẽ giúp bạn có cái nhìn đa chiều về hoạt động kinh doanh của công ty và rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng quản lý dự án.
Quan trọng nhất là bạn được đặt mình vào tình huống thực tế, đối mặt với những vấn đề cụ thể và tìm cách giải quyết chúng.
Thực hiện các dự án cá nhân
Nghe có vẻ hơi lạ, nhưng việc tự mình thực hiện các dự án cá nhân cũng là một cách rất hay để tích lũy kinh nghiệm đấy. Ví dụ, bạn có thể thử tìm hiểu và nhập khẩu một mặt hàng nhỏ nào đó từ Trung Quốc về bán trên các sàn thương mại điện tử như Shopee hay Lazada.
Hoặc bạn có thể lên kế hoạch xuất khẩu một sản phẩm thủ công của Việt Nam sang một thị trường tiềm năng. Tôi có một người bạn, vì đam mê đồ gốm sứ Bát Tràng, nên đã tự mày mò tìm hiểu quy trình xuất khẩu sang thị trường Mỹ.
Cậu ấy đã tự liên hệ với các nhà sản xuất, tự tìm kiếm đối tác vận chuyển, và thậm chí là tự làm các thủ tục giấy tờ ban đầu. Mặc dù dự án đó chưa mang lại lợi nhuận lớn, nhưng cậu ấy đã học được vô số điều về chuỗi cung ứng, thủ tục hải quan, và marketing quốc tế.
Hiểu Biết Sâu Sắc Về Thị Trường và Các Quy Định Pháp Lý
Để thực sự vững vàng trong ngành thương mại, việc có một cái nhìn sâu sắc về thị trường và nắm rõ các quy định pháp lý liên quan là điều tối quan trọng.
Tôi từng chứng kiến nhiều bạn trẻ, ban đầu rất nhiệt huyết, nhưng vì thiếu kiến thức về thị trường mục tiêu hoặc không nắm rõ luật pháp, đã gặp phải không ít khó khăn, thậm chí là những rủi ro lớn.
Nhớ lại lần đầu tiên tôi được giao nhiệm vụ tìm hiểu về thị trường Đông Nam Á cho một sản phẩm mới của công ty, tôi đã phải đào sâu vào các báo cáo kinh tế, phân tích hành vi người tiêu dùng, nghiên cứu chính sách thuế và các rào cản thương mại của từng quốc gia.
Nó không chỉ là việc đọc số liệu khô khan, mà còn là việc hiểu được văn hóa, tập quán kinh doanh của từng nơi. Chính từ những kiến thức này mà tôi có thể đưa ra những đề xuất phù hợp, giúp công ty tránh được những sai lầm đáng tiếc.
Nghiên cứu thị trường mục tiêu
Trước khi dấn thân vào bất kỳ hoạt động thương mại nào, dù là nhập khẩu hay xuất khẩu, việc nghiên cứu thị trường là bước không thể bỏ qua. Bạn cần phải biết rõ sản phẩm/dịch vụ của mình có phù hợp với thị trường đó hay không, đối thủ cạnh tranh là ai, giá cả như thế nào, và hành vi mua sắm của người tiêu dùng ra sao.
Có rất nhiều công cụ và nguồn dữ liệu bạn có thể sử dụng, từ các báo cáo nghiên cứu thị trường của các công ty uy tín, cho đến các số liệu thống kê từ các cơ quan chính phủ.
Một cách đơn giản mà tôi hay làm là theo dõi các trang thương mại điện tử lớn của thị trường mục tiêu, xem những sản phẩm nào đang bán chạy, đọc các bình luận của khách hàng để hiểu về nhu cầu và mong muốn của họ.
Nắm vững các quy định pháp lý và hiệp định thương mại
Đây là phần mà nhiều người trẻ thường ngại nhất vì nó khá khô khan, nhưng lại vô cùng quan trọng. Các quy định về thuế quan, thủ tục hải quan, giấy phép nhập khẩu/xuất khẩu, các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, và đặc biệt là các điều khoản trong các hiệp định thương mại tự do (FTA) như EVFTA, CPTPP, RCEP…
tất cả đều là những “luật chơi” mà bạn phải nắm rõ. Tôi có một quyển sổ tay nhỏ chuyên ghi lại những quy định quan trọng và những thay đổi mới nhất về pháp lý mà tôi tìm hiểu được.
Việc nắm vững những điều này không chỉ giúp bạn tránh được những rủi ro pháp lý mà còn giúp bạn tận dụng được những ưu đãi về thuế quan, từ đó nâng cao tính cạnh tranh cho sản phẩm của mình.
| Lĩnh vực kinh nghiệm | Kỹ năng phát triển | Cách thức tích lũy |
|---|---|---|
| Thực tập/Việc làm bán thời gian | Nghiệp vụ cơ bản, giao tiếp, giải quyết vấn đề | Tìm kiếm trên các trang tuyển dụng, chủ động liên hệ công ty, tham gia dự án thực tế |
| Kỹ năng mềm | Đàm phán, thuyết trình, làm việc nhóm, thích ứng | Tham gia khóa học, thực hành trong công việc, tham gia CLB |
| Networking | Xây dựng quan hệ, tìm kiếm thông tin, cơ hội | Tham gia hội thảo, sự kiện, tận dụng LinkedIn, nhóm cộng đồng |
| Kiến thức chuyên môn | Phân tích thị trường, pháp lý, chuỗi cung ứng | Đọc sách, báo cáo, theo dõi tin tức, tham gia khóa học online |
Xây Dựng Thương Hiệu Cá Nhân và Nâng Cao Uy Tín
Trong thế giới thương mại hiện đại, việc xây dựng một thương hiệu cá nhân mạnh mẽ không chỉ là lợi thế mà còn là yếu tố cần thiết để bạn nổi bật giữa đám đông.
Tôi từng nghĩ, chỉ cần mình làm việc chăm chỉ và đạt được kết quả tốt là đủ rồi. Nhưng sau một thời gian, tôi nhận ra rằng, nếu không biết cách thể hiện năng lực và giá trị của bản thân, rất khó để người khác nhận ra và tin tưởng bạn.
Thương hiệu cá nhân không phải là điều gì đó xa vời, nó là tổng hòa của những gì bạn thể hiện: từ cách bạn làm việc, cách bạn giao tiếp, cho đến những giá trị mà bạn theo đuổi.
Hồi đó, tôi bắt đầu xây dựng thương hiệu cá nhân bằng cách chia sẻ những kiến thức, kinh nghiệm của mình về xuất nhập khẩu trên blog cá nhân và LinkedIn.
Dù ban đầu không có nhiều người theo dõi, nhưng tôi vẫn kiên trì. Dần dần, tôi nhận được những lời mời tham gia các buổi chia sẻ, các dự án hợp tác, và thậm chí là cơ hội việc làm tốt hơn.
Đây chính là minh chứng rõ ràng nhất cho việc xây dựng thương hiệu cá nhân có thể mang lại những giá trị to lớn như thế nào.
Chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm
Đừng giữ kiến thức cho riêng mình nhé! Việc chia sẻ những gì bạn biết không chỉ giúp bạn củng cố kiến thức mà còn tạo dựng uy tín trong mắt người khác.
Bạn có thể viết blog, tạo video ngắn, hoặc tham gia các diễn đàn trực tuyến để chia sẻ những case study, những mẹo vặt trong ngành thương mại. Khi bạn giúp đỡ người khác giải quyết vấn đề của họ, bạn sẽ tự động xây dựng được một hình ảnh chuyên gia trong lĩnh vực của mình.
Tôi thường xuyên viết các bài phân tích về các hiệp định thương mại mới, hoặc chia sẻ những kinh nghiệm thực tế khi làm thủ tục hải quan. Những bài viết đó không chỉ giúp ích cho các bạn trẻ mà còn giúp tôi nhận được sự quan tâm từ các đối tác tiềm năng.
Tham gia các hoạt động cộng đồng
Ngoài việc chia sẻ trực tuyến, việc tham gia các hoạt động cộng đồng cũng là một cách tuyệt vời để xây dựng thương hiệu cá nhân. Bạn có thể tham gia vào các hiệp hội doanh nghiệp, các câu lạc bộ thanh niên khởi nghiệp, hoặc các tổ chức phi chính phủ có liên quan đến thương mại.
Việc này không chỉ giúp bạn mở rộng mạng lưới quan hệ mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm xã hội của bạn. Tôi từng là thành viên ban tổ chức của một sự kiện giao lưu văn hóa thương mại giữa Việt Nam và Hàn Quốc.
Qua đó, tôi không chỉ học được cách tổ chức sự kiện, cách làm việc với nhiều đối tượng khác nhau mà còn tạo được ấn tượng tốt với nhiều người trong ngành.
Những trải nghiệm này, tin tôi đi, sẽ giúp bạn xây dựng một hình ảnh cá nhân rất chuyên nghiệp và đáng tin cậy.
Luôn Giữ Tinh Thần Học Hỏi và Đam Mê Khám Phá
Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, đó là luôn giữ một tinh thần học hỏi không ngừng và đam mê khám phá. Ngành thương mại là một biển cả rộng lớn với vô vàn điều thú vị và những thách thức bất ngờ.
Nếu bạn không có một trái tim nhiệt huyết và một cái đầu luôn sẵn sàng tiếp thu cái mới, bạn sẽ rất khó để tiến xa. Tôi đã từng gặp nhiều người, khi đạt được một chút thành công, họ trở nên tự mãn và ngừng học hỏi.
Kết quả là họ nhanh chóng bị bỏ lại phía sau bởi những người trẻ năng động và luôn khao khát vươn lên. Ngược lại, những người luôn tò mò, luôn đặt câu hỏi “Tại sao?” và “Làm thế nào để tốt hơn?” lại là những người có thể vượt qua mọi giới hạn.
Chấp nhận thử thách và học hỏi từ thất bại
Trên con đường sự nghiệp, chắc chắn bạn sẽ gặp phải những thất bại, những lúc cảm thấy nản lòng. Tôi cũng đã từng như vậy. Có lần, tôi mất rất nhiều công sức để chốt một đơn hàng lớn, nhưng cuối cùng lại bị đối tác hủy bỏ vào phút chót.
Lúc đó, tôi cảm thấy vô cùng thất vọng và muốn bỏ cuộc. Nhưng rồi, tôi tự nhủ rằng, mỗi thất bại đều là một bài học. Tôi đã dành thời gian phân tích xem mình đã sai ở đâu, có thể làm gì tốt hơn vào lần sau.
Và tin tôi đi, những bài học từ thất bại thường sâu sắc và đáng nhớ hơn rất nhiều so với những thành công dễ dàng. Đừng sợ thất bại, hãy coi đó là cơ hội để bạn trưởng thành và mạnh mẽ hơn.
Không ngừng tìm kiếm cơ hội mới
Thế giới luôn thay đổi, và những cơ hội mới cũng liên tục xuất hiện. Hãy luôn mở rộng tầm nhìn, không chỉ giới hạn bản thân trong những gì bạn đã biết.
Ví dụ, sự phát triển của thương mại điện tử xuyên biên giới, hay sự bùng nổ của các thị trường mới nổi như Châu Phi, Mỹ Latinh, đang tạo ra vô vàn tiềm năng.
Hãy tìm hiểu về những xu hướng này, xem xét xem bạn có thể tận dụng chúng để phát triển bản thân và sự nghiệp của mình như thế nào. Tôi thường dành thời gian để nghiên cứu các báo cáo về thị trường mới, các công nghệ mới trong logistics, hay các mô hình kinh doanh đột phá.
Chính từ những tìm tòi đó mà tôi đã có những ý tưởng mới mẻ và tìm được những hướng đi thú vị cho công việc của mình.
Bước Đầu Quan Trọng: Tham Gia Thực Tập và Việc Làm Bán Thời Gian
À, nhớ lại những ngày đầu tiên khi còn là sinh viên, tôi cũng loay hoay không biết làm thế nào để có được “kinh nghiệm thực tế” mà nhà tuyển dụng nào cũng đòi hỏi. Cứ nghĩ mãi, làm sao mà có kinh nghiệm khi mình chưa được ai cho cơ hội làm việc chứ? Thế rồi tôi nhận ra, chìa khóa chính là chủ động tìm kiếm các cơ hội thực tập, dù là có lương hay không, hay những công việc bán thời gian liên quan đến ngành thương mại. Đây không chỉ là cách để bạn “làm đẹp” CV mà còn là cơ hội vàng để bạn chạm tay vào thế giới công việc thực sự. Khi tôi còn học năm ba đại học, tôi đã xin vào thực tập tại một công ty xuất nhập khẩu nhỏ ở Quận 1. Lương thì không đáng kể đâu, đôi khi chỉ đủ tiền xăng xe và cà phê thôi, nhưng đổi lại, tôi được nhìn tận mắt quy trình làm thủ tục hải quan, được phụ trách những công việc nhỏ như sắp xếp chứng từ, đối chiếu thông tin khách hàng. Những điều này, tin tôi đi, không sách vở nào dạy kỹ bằng việc bạn tự mình làm, tự mình hỏi và tự mình sai rồi sửa đâu. Cảm giác được cầm trên tay bộ chứng từ, hiểu được ý nghĩa của từng loại giấy tờ ấy, nó thật sự rất khác so với việc chỉ đọc qua sách giáo trình khô khan. Một lần nọ, tôi được giao nhiệm vụ gọi điện xác nhận đơn hàng với một đối tác ở Campuchia. Lúc đó, tôi run lắm vì tiếng Anh của mình cũng chưa thật sự trôi chảy, nhưng sếp vẫn động viên: “Cứ nói đi em, sai thì sửa, đây là cơ hội để em học”. Nhờ vậy mà tôi đã dần tự tin hơn rất nhiều.
Tìm kiếm cơ hội thực tập “vàng”
Làm thế nào để tìm được một chỗ thực tập tốt? Đừng chỉ chăm chăm vào những công ty lớn hay tập đoàn đa quốc gia nhé. Đôi khi, những doanh nghiệp vừa và nhỏ lại là nơi bạn có nhiều cơ hội được “thực chiến” hơn đấy. Tôi đã từng thấy rất nhiều bạn bè chỉ vì muốn có cái tên công ty hoành tráng trên CV mà chấp nhận làm những công việc hành chính đơn thuần, ít được tiếp xúc với nghiệp vụ chính. Cá nhân tôi thì thích những công ty quy mô vừa phải hơn, vì ở đó, bạn có thể được giao nhiều đầu việc khác nhau, được tham gia vào nhiều khâu hơn. Bạn sẽ học được cách linh hoạt xoay sở, cách giải quyết vấn đề khi gặp sự cố, mà những bài học này thì cực kỳ giá trị cho sự nghiệp sau này. Hồi đó, tôi còn chịu khó lên các trang web tuyển dụng, các nhóm Facebook chuyên về xuất nhập khẩu, thậm chí là trực tiếp gửi email cho các công ty mà tôi thấy có tiềm năng. Đừng ngại chủ động liên hệ và trình bày rõ ràng mong muốn học hỏi của mình nhé.
Học hỏi từ những công việc bán thời gian
Không phải lúc nào bạn cũng tìm được một suất thực tập đúng chuyên ngành ngay lập tức. Đừng nản lòng! Hãy thử sức với những công việc bán thời gian có liên quan, dù là gián tiếp đi chăng nữa. Ví dụ như làm nhân viên bán hàng tại một cửa hàng, bạn sẽ học được cách giao tiếp với khách hàng, cách xử lý khiếu nại, cách quảng bá sản phẩm. Hoặc làm shipper giao hàng, bạn sẽ hiểu hơn về quy trình logistics, cách tối ưu tuyến đường, cách quản lý thời gian. Tôi có một người bạn, vì yêu thích cà phê nên đã làm barista bán thời gian trong một chuỗi cà phê lớn. Cứ tưởng chẳng liên quan gì đến thương mại, nhưng cậu ấy lại học được rất nhiều về quản lý kho, kiểm kê hàng hóa, thậm chí là cách đặt hàng từ các nhà cung cấp. Những kỹ năng này, khi nhìn rộng ra, lại vô cùng hữu ích cho bất kỳ ai muốn dấn thân vào ngành thương mại đấy.
Nâng Cao Kỹ Năng Mềm và Tư Duy Phản Biện
Trong ngành thương mại, không chỉ kiến thức chuyên môn đâu, mà các kỹ năng mềm mới thật sự là thứ giúp bạn tỏa sáng và tạo nên sự khác biệt. Tôi từng nghĩ, chỉ cần mình giỏi tiếng Anh, nắm vững các quy tắc Incoterms là đủ rồi. Nhưng khi bắt đầu làm việc, tôi mới vỡ lẽ rằng, khả năng giao tiếp, đàm phán, giải quyết vấn đề, hay làm việc nhóm còn quan trọng hơn rất nhiều. Hồi mới ra trường, tôi được giao nhiệm vụ hỗ trợ một dự án đàm phán với đối tác nước ngoài. Tôi chuẩn bị tài liệu rất kỹ, thuộc làu làu mọi điều khoản, nhưng khi ngồi vào bàn họp, tôi lại bối rối không biết nên bắt đầu câu chuyện thế nào, làm sao để trình bày ý kiến của mình một cách thuyết phục. Lúc đó, sếp đã nhẹ nhàng chỉ cho tôi rằng, quan trọng không phải là nói thật nhiều, mà là nói đúng lúc, nói trọng tâm và biết lắng nghe đối phương. Đó là một bài học đắt giá về kỹ năng giao tiếp và đàm phán mà tôi không bao giờ quên. Những kỹ năng này không phải tự nhiên mà có, chúng ta cần phải rèn luyện mỗi ngày, thông qua mọi tình huống trong công việc và cuộc sống.
Kỹ năng giao tiếp và đàm phán hiệu quả
Giao tiếp là nghệ thuật. Trong thương mại, bạn sẽ phải giao tiếp với rất nhiều đối tượng: từ đồng nghiệp, cấp trên, khách hàng cho đến các đối tác quốc tế. Mỗi đối tượng lại đòi hỏi một cách tiếp cận khác nhau. Khi nói chuyện với khách hàng, bạn cần sự thân thiện, thấu hiểu. Với đối tác, bạn cần sự chuyên nghiệp, rõ ràng và kiên định. Tôi vẫn nhớ lần đầu tiên phải gọi điện cho một khách hàng khó tính để giải thích về sự chậm trễ của lô hàng. Tay tôi run lẩy bẩy, nói chuyện lắp bắp. Nhưng sau đó, tôi đã học được cách bình tĩnh, tập trung vào giải pháp thay vì đổ lỗi, và luôn đặt mình vào vị trí của khách hàng để thấu hiểu họ. Đối với đàm phán, bạn cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng, hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu của mình và đối tác, và luôn giữ một tinh thần cởi mở để tìm kiếm giải pháp cùng có lợi.
Phát triển tư duy giải quyết vấn đề và thích ứng
Thế giới thương mại luôn biến động không ngừng, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa như hiện nay. Sẽ có rất nhiều tình huống bất ngờ xảy ra: hàng hóa bị kẹt ở cảng, đối tác đột ngột thay đổi yêu cầu, giá cả thị trường biến động… Trong những lúc như vậy, tư duy giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng nhanh chóng là cực kỳ quan trọng. Tôi đã từng trải qua một tình huống dở khóc dở cười khi một lô hàng quan trọng bị hải quan giữ lại vì một lỗi nhỏ trong chứng từ. Lúc đó, tôi hoảng loạn lắm, nhưng nhờ sự hướng dẫn của đồng nghiệp và việc tự tìm hiểu các quy định, tôi đã tìm ra cách xử lý nhanh chóng, giúp lô hàng được thông quan kịp thời. Điều quan trọng là đừng bao giờ hoảng sợ khi đối mặt với vấn đề, hãy hít thở sâu, phân tích tình hình và tìm kiếm các phương án giải quyết khả thi nhất.
Mở Rộng Mạng Lưới Quan Hệ (Networking)
Bạn biết không, trong ngành thương mại, “ai bạn biết” đôi khi còn quan trọng hơn “bạn biết gì” đấy. Nghe có vẻ hơi cường điệu, nhưng tôi tin vào điều đó. Việc xây dựng một mạng lưới quan hệ rộng khắp không chỉ giúp bạn tìm kiếm cơ hội việc làm, mà còn là nguồn tài nguyên vô giá để học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm và thậm chí là tìm kiếm đối tác kinh doanh sau này. Hồi còn sinh viên, tôi khá nhút nhát, ít khi tham gia các sự kiện bên ngoài. Nhưng sau khi được một người anh khóa trên khuyên nhủ, tôi bắt đầu mạnh dạn hơn. Tôi tham gia các buổi hội thảo chuyên đề về thương mại, các buổi gặp mặt của cộng đồng xuất nhập khẩu, thậm chí là các buổi cà phê networking của các câu lạc bộ kinh doanh. Ban đầu, tôi chỉ ngồi nghe thôi, nhưng dần dần, tôi bắt đầu đặt câu hỏi, trao đổi danh thiếp và kết nối với mọi người trên LinkedIn. Cứ thế, mạng lưới của tôi ngày càng rộng ra, và tôi đã nhận được rất nhiều lời khuyên hữu ích, thậm chí là cơ hội việc làm từ những mối quan hệ đó.
Tham gia các sự kiện, hội thảo chuyên ngành
Việt Nam mình có rất nhiều sự kiện, hội thảo chất lượng về thương mại, logistics, xuất nhập khẩu được tổ chức thường xuyên đấy. Hãy chịu khó cập nhật thông tin và tham gia khi có cơ hội. Đây là nơi bạn có thể gặp gỡ các chuyên gia đầu ngành, những người có kinh nghiệm lâu năm, hay những bạn trẻ cùng chung niềm đam mê. Tôi nhớ có lần tham gia một hội thảo về Hiệp định EVFTA, tôi đã được nghe trực tiếp các chuyên gia phân tích về cơ hội và thách thức của thị trường châu Âu. Sau buổi đó, tôi đã mạnh dạn hỏi chuyện một vị diễn giả, và anh ấy đã dành thời gian chia sẻ rất nhiều lời khuyên quý báu về việc định hướng sự nghiệp. Đừng ngại ngùng nhé, hãy chủ động tiếp cận, đặt câu hỏi và tạo ấn tượng tốt.
Tận dụng các nền tảng trực tuyến
Trong thời đại số, việc kết nối đã trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. LinkedIn là một nền tảng tuyệt vời để bạn xây dựng hồ sơ cá nhân chuyên nghiệp và kết nối với các chuyên gia trong ngành. Hãy thường xuyên cập nhật thông tin, chia sẻ những bài viết hữu ích và tương tác với các nội dung liên quan đến lĩnh vực thương mại. Ngoài ra, các nhóm Zalo, Facebook chuyên về xuất nhập khẩu cũng là nơi bạn có thể học hỏi, đặt câu hỏi và tìm kiếm cơ hội. Tôi có tham gia vài nhóm như vậy, và mỗi khi có vấn đề hay thắc mắc gì, tôi thường đăng lên đó. Luôn có rất nhiều anh chị có kinh nghiệm sẵn lòng giúp đỡ và chia sẻ đấy.
Tự Học và Không Ngừng Cập Nhật Kiến Thức
Thế giới thương mại thay đổi từng ngày, từng giờ. Nếu bạn không chịu khó học hỏi và cập nhật, bạn sẽ rất dễ bị tụt hậu đấy. Tôi nhận ra điều này khá sớm, ngay cả khi đã có việc làm ổn định. Bởi lẽ, những kiến thức tôi học ở trường, hay những kinh nghiệm tôi có được từ những năm đầu, có thể chỉ đúng ở thời điểm đó. Ví dụ như các quy định về thuế quan, các hiệp định thương mại mới được ký kết, hay sự phát triển của thương mại điện tử xuyên biên giới – tất cả đều đòi hỏi chúng ta phải liên tục trau dồi. Hồi tôi mới bắt đầu, Incoterms 2010 là kiến thức “chuẩn” để áp dụng, nhưng chỉ vài năm sau, Incoterms 2020 ra đời với nhiều thay đổi quan trọng. Nếu không chịu khó đọc, không chịu khó tìm hiểu, tôi đã có thể mắc phải những sai lầm lớn trong công việc. Việc tự học không chỉ là đọc sách hay tài liệu chuyên ngành, mà còn là việc tìm hiểu những case study thực tế, xem các video chia sẻ từ chuyên gia, hay thậm chí là tự mày mò các công cụ hỗ trợ công việc.
Đọc sách và tài liệu chuyên ngành
Có vô vàn sách và tài liệu hay về thương mại, từ những cuốn sách cơ bản về xuất nhập khẩu cho đến những cuốn chuyên sâu về logistics, quản lý chuỗi cung ứng, hay thương mại điện tử. Hãy chọn những cuốn sách phù hợp với trình độ và sở thích của bạn. Cá nhân tôi rất thích đọc những cuốn sách của các tác giả người Việt đã có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành, vì họ thường chia sẻ những case study rất thực tế và dễ hình dung. Ngoài ra, việc đọc các báo cáo thị trường, các phân tích chuyên sâu về kinh tế vĩ mô cũng giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn về bức tranh thương mại toàn cầu. Đừng coi nhẹ việc đọc nhé, đó là cách nhanh nhất để bạn tiếp thu kiến thức từ những người đi trước.
Theo dõi tin tức và xu hướng thị trường
Để trở thành một người làm thương mại giỏi, bạn cần phải có khả năng “ngửi” thấy mùi thị trường, nắm bắt được các xu hướng mới nổi. Điều này đòi hỏi bạn phải thường xuyên đọc tin tức, không chỉ tin tức trong nước mà còn cả tin tức quốc tế nữa. Các trang báo kinh tế lớn, các kênh thông tin chuyên biệt về thương mại, xuất nhập khẩu là những nguồn đáng tin cậy. Tôi thường dành khoảng 15-30 phút mỗi sáng để lướt qua các đầu báo, xem có tin tức nào về chính sách thương mại mới, hay biến động giá cả hàng hóa không. Ví dụ, việc theo dõi những thông tin về chiến tranh thương mại giữa các nước lớn hay những thay đổi trong chính sách thuế của các quốc gia đối tác có thể ảnh hưởng trực tiếp đến công việc của bạn đấy.
Biến Thách Thức Thành Cơ Hội Với Các Dự Án Thực Tế
Bạn có bao giờ cảm thấy lý thuyết thì dễ dàng, nhưng khi bắt tay vào làm lại khó khăn vô cùng không? Tôi đã từng như vậy đấy! Việc tham gia vào các dự án thực tế, dù là nhỏ nhất, chính là cách tốt nhất để bạn biến kiến thức sách vở thành kinh nghiệm “thực chiến” quý giá. Không cần phải là những dự án quá lớn lao hay phức tạp đâu. Đôi khi, một dự án nhỏ trong công ty, hay thậm chí là một dự án cá nhân bạn tự lên kế hoạch cũng đủ để bạn học hỏi rất nhiều rồi. Tôi nhớ có lần, công ty muốn tìm kiếm một nhà cung cấp mới cho một loại nguyên liệu nhập khẩu. Sếp đã cho tôi cơ hội được tham gia vào quá trình tìm kiếm, đánh giá và liên hệ với các nhà cung cấp tiềm năng. Mặc dù chỉ là một vai trò hỗ trợ, nhưng tôi đã được trải nghiệm toàn bộ quy trình từ đầu đến cuối: từ việc xác định tiêu chí, gửi yêu cầu báo giá, so sánh các điều khoản, cho đến việc chuẩn bị hợp đồng. Mỗi bước đi, mỗi quyết định đều là một bài học cực kỳ sâu sắc mà tôi không thể nào có được nếu chỉ ngồi đọc sách.
Tham gia vào các dự án nội bộ
Nếu bạn đang làm việc trong một công ty, hãy chủ động đề xuất hoặc xung phong tham gia vào các dự án nội bộ, dù đó không phải là nhiệm vụ chính của bạn. Ví dụ, nếu công ty đang triển khai một chiến dịch marketing cho sản phẩm mới, bạn có thể đề xuất hỗ trợ mảng nghiên cứu thị trường, hoặc phân tích đối thủ cạnh tranh. Nếu công ty đang tìm cách tối ưu quy trình logistics, bạn có thể tham gia vào việc thu thập dữ liệu, phân tích các điểm nghẽn. Những dự án này sẽ giúp bạn có cái nhìn đa chiều về hoạt động kinh doanh của công ty và rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng quản lý dự án. Quan trọng nhất là bạn được đặt mình vào tình huống thực tế, đối mặt với những vấn đề cụ thể và tìm cách giải quyết chúng.
Thực hiện các dự án cá nhân
Nghe có vẻ hơi lạ, nhưng việc tự mình thực hiện các dự án cá nhân cũng là một cách rất hay để tích lũy kinh nghiệm đấy. Ví dụ, bạn có thể thử tìm hiểu và nhập khẩu một mặt hàng nhỏ nào đó từ Trung Quốc về bán trên các sàn thương mại điện tử như Shopee hay Lazada. Hoặc bạn có thể lên kế hoạch xuất khẩu một sản phẩm thủ công của Việt Nam sang một thị trường tiềm năng. Tôi có một người bạn, vì đam mê đồ gốm sứ Bát Tràng, nên đã tự mày mò tìm hiểu quy trình xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Cậu ấy đã tự liên hệ với các nhà sản xuất, tự tìm kiếm đối tác vận chuyển, và thậm chí là tự làm các thủ tục giấy tờ ban đầu. Mặc dù dự án đó chưa mang lại lợi nhuận lớn, nhưng cậu ấy đã học được vô số điều về chuỗi cung ứng, thủ tục hải quan, và marketing quốc tế.
Hiểu Biết Sâu Sắc Về Thị Trường và Các Quy Định Pháp Lý
Để thực sự vững vàng trong ngành thương mại, việc có một cái nhìn sâu sắc về thị trường và nắm rõ các quy định pháp lý liên quan là điều tối quan trọng. Tôi từng chứng kiến nhiều bạn trẻ, ban đầu rất nhiệt huyết, nhưng vì thiếu kiến thức về thị trường mục tiêu hoặc không nắm rõ luật pháp, đã gặp phải không ít khó khăn, thậm chí là những rủi ro lớn. Nhớ lại lần đầu tiên tôi được giao nhiệm vụ tìm hiểu về thị trường Đông Nam Á cho một sản phẩm mới của công ty, tôi đã phải đào sâu vào các báo cáo kinh tế, phân tích hành vi người tiêu dùng, nghiên cứu chính sách thuế và các rào cản thương mại của từng quốc gia. Nó không chỉ là việc đọc số liệu khô khan, mà còn là việc hiểu được văn hóa, tập quán kinh doanh của từng nơi. Chính từ những kiến thức này mà tôi có thể đưa ra những đề xuất phù hợp, giúp công ty tránh được những sai lầm đáng tiếc.
Nghiên cứu thị trường mục tiêu
Trước khi dấn thân vào bất kỳ hoạt động thương mại nào, dù là nhập khẩu hay xuất khẩu, việc nghiên cứu thị trường là bước không thể bỏ qua. Bạn cần phải biết rõ sản phẩm/dịch vụ của mình có phù hợp với thị trường đó hay không, đối thủ cạnh tranh là ai, giá cả như thế nào, và hành vi mua sắm của người tiêu dùng ra sao. Có rất nhiều công cụ và nguồn dữ liệu bạn có thể sử dụng, từ các báo cáo nghiên cứu thị trường của các công ty uy tín, cho đến các số liệu thống kê từ các cơ quan chính phủ. Một cách đơn giản mà tôi hay làm là theo dõi các trang thương mại điện tử lớn của thị trường mục tiêu, xem những sản phẩm nào đang bán chạy, đọc các bình luận của khách hàng để hiểu về nhu cầu và mong muốn của họ.
Nắm vững các quy định pháp lý và hiệp định thương mại
Đây là phần mà nhiều người trẻ thường ngại nhất vì nó khá khô khan, nhưng lại vô cùng quan trọng. Các quy định về thuế quan, thủ tục hải quan, giấy phép nhập khẩu/xuất khẩu, các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, và đặc biệt là các điều khoản trong các hiệp định thương mại tự do (FTA) như EVFTA, CPTPP, RCEP… tất cả đều là những “luật chơi” mà bạn phải nắm rõ. Tôi có một quyển sổ tay nhỏ chuyên ghi lại những quy định quan trọng và những thay đổi mới nhất về pháp lý mà tôi tìm hiểu được. Việc nắm vững những điều này không chỉ giúp bạn tránh được những rủi ro pháp lý mà còn giúp bạn tận dụng được những ưu đãi về thuế quan, từ đó nâng cao tính cạnh tranh cho sản phẩm của mình.
Xây Dựng Thương Hiệu Cá Nhân và Nâng Cao Uy Tín
Trong thế giới thương mại hiện đại, việc xây dựng một thương hiệu cá nhân mạnh mẽ không chỉ là lợi thế mà còn là yếu tố cần thiết để bạn nổi bật giữa đám đông. Tôi từng nghĩ, chỉ cần mình làm việc chăm chỉ và đạt được kết quả tốt là đủ rồi. Nhưng sau một thời gian, tôi nhận ra rằng, nếu không biết cách thể hiện năng lực và giá trị của bản thân, rất khó để người khác nhận ra và tin tưởng bạn. Thương hiệu cá nhân không phải là điều gì đó xa vời, nó là tổng hòa của những gì bạn thể hiện: từ cách bạn làm việc, cách bạn giao tiếp, cho đến những giá trị mà bạn theo đuổi. Hồi đó, tôi bắt đầu xây dựng thương hiệu cá nhân bằng cách chia sẻ những kiến thức, kinh nghiệm của mình về xuất nhập khẩu trên blog cá nhân và LinkedIn. Dù ban đầu không có nhiều người theo dõi, nhưng tôi vẫn kiên trì. Dần dần, tôi nhận được những lời mời tham gia các buổi chia sẻ, các dự án hợp tác, và thậm chí là cơ hội việc làm tốt hơn. Đây chính là minh chứng rõ ràng nhất cho việc xây dựng thương hiệu cá nhân có thể mang lại những giá trị to lớn như thế nào.
Chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm
Đừng giữ kiến thức cho riêng mình nhé! Việc chia sẻ những gì bạn biết không chỉ giúp bạn củng cố kiến thức mà còn tạo dựng uy tín trong mắt người khác. Bạn có thể viết blog, tạo video ngắn, hoặc tham gia các diễn đàn trực tuyến để chia sẻ những case study, những mẹo vặt trong ngành thương mại. Khi bạn giúp đỡ người khác giải quyết vấn đề của họ, bạn sẽ tự động xây dựng được một hình ảnh chuyên gia trong lĩnh vực của mình. Tôi thường xuyên viết các bài phân tích về các hiệp định thương mại mới, hoặc chia sẻ những kinh nghiệm thực tế khi làm thủ tục hải quan. Những bài viết đó không chỉ giúp ích cho các bạn trẻ mà còn giúp tôi nhận được sự quan tâm từ các đối tác tiềm năng.
Tham gia các hoạt động cộng đồng
Ngoài việc chia sẻ trực tuyến, việc tham gia các hoạt động cộng đồng cũng là một cách tuyệt vời để xây dựng thương hiệu cá nhân. Bạn có thể tham gia vào các hiệp hội doanh nghiệp, các câu lạc bộ thanh niên khởi nghiệp, hoặc các tổ chức phi chính phủ có liên quan đến thương mại. Việc này không chỉ giúp bạn mở rộng mạng lưới quan hệ mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm xã hội của bạn. Tôi từng là thành viên ban tổ chức của một sự kiện giao lưu văn hóa thương mại giữa Việt Nam và Hàn Quốc. Qua đó, tôi không chỉ học được cách tổ chức sự kiện, cách làm việc với nhiều đối tượng khác nhau mà còn tạo được ấn tượng tốt với nhiều người trong ngành. Những trải nghiệm này, tin tôi đi, sẽ giúp bạn xây dựng một hình ảnh cá nhân rất chuyên nghiệp và đáng tin cậy.
Luôn Giữ Tinh Thần Học Hỏi và Đam Mê Khám Phá
Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, đó là luôn giữ một tinh thần học hỏi không ngừng và đam mê khám phá. Ngành thương mại là một biển cả rộng lớn với vô vàn điều thú vị và những thách thức bất ngờ. Nếu bạn không có một trái tim nhiệt huyết và một cái đầu luôn sẵn sàng tiếp thu cái mới, bạn sẽ rất khó để tiến xa. Tôi đã từng gặp nhiều người, khi đạt được một chút thành công, họ trở nên tự mãn và ngừng học hỏi. Kết quả là họ nhanh chóng bị bỏ lại phía sau bởi những người trẻ năng động và luôn khao khát vươn lên. Ngược lại, những người luôn tò mò, luôn đặt câu hỏi “Tại sao?” và “Làm thế nào để tốt hơn?” lại là những người có thể vượt qua mọi giới hạn.
Chấp nhận thử thách và học hỏi từ thất bại
Trên con đường sự nghiệp, chắc chắn bạn sẽ gặp phải những thất bại, những lúc cảm thấy nản lòng. Tôi cũng đã từng như vậy. Có lần, tôi mất rất nhiều công sức để chốt một đơn hàng lớn, nhưng cuối cùng lại bị đối tác hủy bỏ vào phút chót. Lúc đó, tôi cảm thấy vô cùng thất vọng và muốn bỏ cuộc. Nhưng rồi, tôi tự nhủ rằng, mỗi thất bại đều là một bài học. Tôi đã dành thời gian phân tích xem mình đã sai ở đâu, có thể làm gì tốt hơn vào lần sau. Và tin tôi đi, những bài học từ thất bại thường sâu sắc và đáng nhớ hơn rất nhiều so với những thành công dễ dàng. Đừng sợ thất bại, hãy coi đó là cơ hội để bạn trưởng thành và mạnh mẽ hơn.
Không ngừng tìm kiếm cơ hội mới
Thế giới luôn thay đổi, và những cơ hội mới cũng liên tục xuất hiện. Hãy luôn mở rộng tầm nhìn, không chỉ giới hạn bản thân trong những gì bạn đã biết. Ví dụ, sự phát triển của thương mại điện tử xuyên biên giới, hay sự bùng nổ của các thị trường mới nổi như Châu Phi, Mỹ Latinh, đang tạo ra vô vàn tiềm năng. Hãy tìm hiểu về những xu hướng này, xem xét xem bạn có thể tận dụng chúng để phát triển bản thân và sự nghiệp của mình như thế nào. Tôi thường dành thời gian để nghiên cứu các báo cáo về thị trường mới, các công nghệ mới trong logistics, hay các mô hình kinh doanh đột phá. Chính từ những tìm tòi đó mà tôi đã có những ý tưởng mới mẻ và tìm được những hướng đi thú vị cho công việc của mình.
글을 마치며
Vậy đó các bạn, hành trình chinh phục ngành thương mại không phải là một con đường trải đầy hoa hồng, nhưng chắc chắn là một cuộc phiêu lưu đầy thú vị và đáng giá. Từ những bước đầu tiên chập chững tìm kiếm cơ hội thực tập, trau dồi kỹ năng mềm, mở rộng các mối quan hệ cho đến việc không ngừng học hỏi và xây dựng thương hiệu cá nhân, mỗi nỗ lực đều sẽ được đền đáp xứng đáng. Hãy tin vào bản thân, biến những thách thức thành cơ hội và giữ vững ngọn lửa đam mê, thành công chắc chắn sẽ mỉm cười với bạn. Cảm ơn các bạn đã dành thời gian đọc hết bài viết này, và tôi hy vọng những chia sẻ của mình sẽ tiếp thêm động lực cho hành trình sự nghiệp của mỗi người!
알아두면 쓸모 있는 정보
1.
Tối ưu hóa Hồ sơ LinkedIn để “Săn” cơ hội
Để tăng cơ hội tìm kiếm việc làm hay thực tập trong ngành thương mại, việc xây dựng một hồ sơ LinkedIn chuyên nghiệp là vô cùng quan trọng. Tôi từng chứng kiến nhiều bạn sinh viên có năng lực nhưng lại bỏ qua nền tảng này, khiến họ mất đi nhiều cơ hội quý giá. Hãy đảm bảo hồ sơ của bạn đầy đủ thông tin, từ kinh nghiệm thực tập (dù là nhỏ nhất), các dự án đã tham gia, đến kỹ năng chuyên môn và cả kỹ năng mềm. Đừng quên sử dụng các từ khóa liên quan đến ngành thương mại, xuất nhập khẩu mà nhà tuyển dụng hay tìm kiếm. Ví dụ, nếu bạn quan tâm đến logistics, hãy liệt kê các kỹ năng như “quản lý chuỗi cung ứng”, “thủ tục hải quan”, “vận tải quốc tế”. Cá nhân tôi, nhờ việc tích cực tương tác, chia sẻ bài viết hữu ích và kết nối với các chuyên gia trong ngành trên LinkedIn, tôi đã nhận được nhiều lời mời phỏng vấn và cơ hội hợp tác bất ngờ. Một mẹo nhỏ nữa là hãy nhờ các giáo sư, sếp cũ hoặc đồng nghiệp viết thư giới thiệu (recommendation) cho bạn trên LinkedIn để tăng độ tin cậy nhé!
2.
Những “Khoản Đầu Tư” Nhỏ mang lại Lợi Nhuận Lớn cho Sự Nghiệp
Đừng ngại đầu tư vào bản thân, dù chỉ là những khoản nhỏ thôi, vì chúng có thể mang lại lợi ích to lớn cho sự nghiệp của bạn. Tôi không nói đến việc bỏ ra hàng chục triệu đồng để học các khóa học đắt đỏ ngay lập tức, mà là những khóa học online ngắn hạn, các buổi workshop chuyên đề, hoặc thậm chí là việc mua sách chuyên ngành. Ví dụ, việc đầu tư vài trăm nghìn đồng để tham gia một khóa học Excel nâng cao, hay một khóa học tiếng Anh giao tiếp chuyên ngành thương mại, có thể giúp bạn tiết kiệm hàng giờ làm việc và tự tin hơn rất nhiều khi giao tiếp với đối tác. Tôi nhớ hồi mới ra trường, tôi đã dành một khoản nhỏ để học thêm tiếng Trung vì thấy tiềm năng của thị trường này, và quả thật, đó là một quyết định sáng suốt giúp tôi có thêm nhiều cơ hội việc làm sau này. Hãy coi những khoản chi này là một khoản đầu tư cho tương lai, chứ không phải là một chi phí nhé. Đừng chỉ tập trung vào việc kiếm tiền mà hãy nghĩ đến việc nâng cao giá trị bản thân mình.
3.
Bí quyết Đàm phán Lương và Quyền lợi cho người mới vào ngành
Khi mới bước chân vào ngành thương mại, đặc biệt là khi nhận được lời mời làm việc đầu tiên, nhiều bạn trẻ thường rất lúng túng khi đàm phán lương bổng. Đừng ngại ngùng hay cảm thấy mình không có quyền yêu cầu nhé! Quan trọng là bạn phải chuẩn bị kỹ lưỡng. Đầu tiên, hãy nghiên cứu mức lương trung bình cho vị trí tương đương trên thị trường Việt Nam (các trang tuyển dụng như VietnamWorks, TopCV, CareerBuilder là nguồn tham khảo rất tốt). Thứ hai, hãy tự đánh giá giá trị của bản thân, những kỹ năng và kinh nghiệm (dù là thực tập) mà bạn có thể mang lại cho công ty. Thứ ba, hãy tự tin trình bày mong muốn của mình một cách rõ ràng và chuyên nghiệp. Tôi từng mắc lỗi là chấp nhận ngay mức lương đầu tiên công ty đưa ra mà không hề đàm phán, sau này mới thấy mình đã bỏ lỡ cơ hội để có một mức lương tốt hơn. Bạn cũng có thể đàm phán về các quyền lợi khác như cơ hội học hỏi, lộ trình thăng tiến, hay các phúc lợi khác thay vì chỉ tập trung vào con số lương. Hãy nhớ, đàm phán là một quá trình hai chiều, hãy thể hiện sự linh hoạt nhưng cũng đừng quên giá trị của mình.
4.
Luôn “Update” Bản Thân với Xu hướng Thương mại Điện tử Xuyên Biên giới
Thương mại điện tử xuyên biên giới (Cross-border E-commerce) đang là một xu hướng bùng nổ và tạo ra vô vàn cơ hội trong ngành thương mại. Nếu bạn muốn đi tắt đón đầu, hãy dành thời gian tìm hiểu sâu về lĩnh vực này. Việt Nam chúng ta đang là một thị trường tiềm năng lớn, cả về nhập khẩu và xuất khẩu qua các sàn thương mại điện tử quốc tế như Amazon, Alibaba, hay Shopee Global. Cá nhân tôi thấy rất nhiều bạn trẻ đã thành công khi tận dụng các nền tảng này để kinh doanh các sản phẩm đặc trưng của Việt Nam ra nước ngoài, hoặc nhập khẩu các mặt hàng độc đáo về bán tại thị trường nội địa. Hãy tìm hiểu về quy trình vận chuyển quốc tế, các phương thức thanh toán xuyên biên giới, và đặc biệt là các quy định về thuế, hải quan liên quan. Đây không chỉ là một kênh bán hàng mới mà còn là một “trường học” lớn để bạn học hỏi về marketing số, quản lý kho bãi, và chăm sóc khách hàng quốc tế. Đừng bỏ lỡ “miếng bánh” lớn này nhé!
5.
Quản lý Thời gian và Cân bằng Cuộc sống – Chìa khóa để không bị “Burnout”
Ngành thương mại đôi khi khá áp lực, đặc biệt là với những người trẻ mới vào nghề. Có những lúc bạn sẽ cảm thấy choáng ngợp với khối lượng công việc, deadline chồng chất, và muốn bỏ cuộc. Chính vì vậy, việc quản lý thời gian hiệu quả và duy trì sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống là vô cùng quan trọng để tránh tình trạng “burnout” (kiệt sức). Tôi đã từng trải qua giai đoạn làm việc quên ăn quên ngủ, và kết quả là sức khỏe sa sút, hiệu suất công việc cũng không đạt yêu cầu. Sau đó, tôi học được cách ưu tiên công việc, sử dụng các công cụ quản lý tác vụ (như Trello, Asana), và quan trọng nhất là biết cách từ chối những công việc nằm ngoài khả năng hoặc quá tải. Hãy dành thời gian cho bản thân, cho gia đình, bạn bè, và những sở thích cá nhân. Một bộ óc minh mẫn và một cơ thể khỏe mạnh sẽ giúp bạn làm việc hiệu quả hơn rất nhiều. Hãy nhớ rằng, sự nghiệp là một cuộc chạy marathon, không phải là chạy nước rút.
중요 사항 정리
Để phát triển vững chắc trong ngành thương mại, hãy tập trung vào việc tích lũy kinh nghiệm thực tế qua thực tập và các dự án.
Đừng ngừng nâng cao các kỹ năng mềm như giao tiếp, đàm phán và giải quyết vấn đề, vì chúng là chìa khóa thành công.
Chủ động mở rộng mạng lưới quan hệ (networking) qua các sự kiện và nền tảng trực tuyến để tìm kiếm cơ hội và học hỏi.
Luôn cập nhật kiến thức chuyên môn về thị trường, quy định pháp lý và các xu hướng mới, đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới.
Xây dựng thương hiệu cá nhân bằng cách chia sẻ kiến thức và tham gia cộng đồng, đồng thời giữ vững tinh thần học hỏi và đam mê.
Cuối cùng, hãy nhớ quản lý thời gian và cân bằng cuộc sống để duy trì năng lượng và tránh kiệt sức trên hành trình sự nghiệp đầy thử thách này.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) 📖
Hỏi: Sinh viên hay người mới ra trường nên bắt đầu từ đâu để tích lũy kinh nghiệm thương mại thực tế ở Việt Nam?
Đáp: À, câu hỏi này làm tôi nhớ đến chính mình những ngày đầu tiên chập chững bước vào ngành. Cảm giác vừa hào hứng vừa hoang mang, không biết phải đặt chân vào đâu trước đúng không?
Theo kinh nghiệm của tôi và những gì tôi đã quan sát trong thị trường Việt Nam sôi động này, có vài con đường “vàng” mà bạn nhất định phải thử. Đầu tiên và quan trọng nhất, hãy tìm kiếm cơ hội thực tập!
Thực tập chính là “chiếc chìa khóa vạn năng” mở cánh cửa vào thế giới thương mại thực thụ. Đừng ngại những vị trí không lương hoặc lương thấp, cái chúng ta cần là kinh nghiệm.
Các công ty xuất nhập khẩu, logistics, hay thậm chí các sàn thương mại điện tử lớn ở Việt Nam như Shopee, Lazada, Tiki đều thường xuyên có chương trình thực tập cho sinh viên.
Ví dụ, tôi từng có một bạn học viên, dù chuyên ngành không phải thương mại nhưng bạn ấy vẫn mạnh dạn ứng tuyển vị trí thực tập sinh thương mại điện tử ở một công ty chuyên xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ.
Chỉ sau vài tháng, bạn đã học được cách làm việc với nhà cung cấp, xử lý đơn hàng quốc tế và thậm chí còn tham gia vào các chiến dịch marketing xuyên biên giới.
Kinh nghiệm này quý hơn vàng đấy! Thứ hai, đừng bỏ qua những công việc bán thời gian hoặc dự án nhỏ liên quan. Đôi khi, một công việc “nhân viên văn phòng không yêu cầu kinh nghiệm” ở một công ty thương mại nhỏ cũng có thể cho bạn cái nhìn tổng thể về quy trình, giấy tờ, và cách vận hành một doanh nghiệp.
Hoặc, bạn có thể tự mình thử sức với các dự án kinh doanh online nhỏ, nhập khẩu một vài món hàng từ nước ngoài về bán trên Facebook, Zalo hay các sàn thương mại điện tử trong nước.
Đây là cách “thực chiến” cực kỳ hiệu quả để bạn hiểu rõ hơn về chuỗi cung ứng, marketing và chăm sóc khách hàng. Cuối cùng, hãy chủ động học hỏi và kết nối.
Tham gia các khóa học ngắn hạn về xuất nhập khẩu, logistics, thanh toán quốc tế tại các trung tâm uy tín như VinaTrain chẳng hạn. Những kiến thức này sẽ giúp bạn hệ thống hóa và bổ sung những gì trường lớp chưa dạy sâu.
Đồng thời, đừng ngại ngần tham gia các hội thảo, diễn đàn ngành để gặp gỡ, trao đổi với những người có kinh nghiệm. Mối quan hệ tốt có thể mở ra những cơ hội không ngờ đấy!
Hỏi: Trong bối cảnh thương mại quốc tế và thương mại điện tử xuyên biên giới đang bùng nổ tại Việt Nam, những kỹ năng nào là quan trọng nhất để phát triển sự nghiệp?
Đáp: Đúng là Việt Nam mình đang ở “thời điểm vàng” để bứt phá trong thương mại quốc tế và đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới, bạn nhỉ? Quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2024 đã đạt hơn 25 tỷ USD và thương mại điện tử xuyên biên giới toàn cầu cũng lên tới gần 800 tỷ USD, tăng trưởng trên 30% mỗi năm.
Với đà này, việc trang bị đúng kỹ năng là cực kỳ cần thiết để không bị bỏ lại phía sau. Dưới đây là những kỹ năng mà tôi, từ góc độ một người có kinh nghiệm, thấy là “chìa khóa” để bạn “làm nên chuyện”:Đầu tiên phải kể đến là Kỹ năng ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh.
Đây là điều kiện “cần và đủ” để bạn giao tiếp, đàm phán với đối tác quốc tế, đọc hiểu hợp đồng, và cập nhật thông tin thị trường toàn cầu. Tôi có một người bạn, nhờ tiếng Anh tốt mà anh ấy đã tự tin đi công tác nước ngoài, tham gia các hội chợ quốc tế và làm việc trực tiếp với khách hàng, từ đó mở rộng mạng lưới và cơ hội thu nhập đáng kể.
Thứ hai, không thể không nhắc đến Kỹ năng về thương mại điện tử và marketing số. Khi thương mại xuyên biên giới bùng nổ, việc am hiểu các nền tảng e-commerce quốc tế (Amazon, Alibaba, Shopify), biết cách chạy quảng cáo số, tối ưu SEO, hay quản lý kênh bán hàng online là vô cùng quan trọng.
Các doanh nghiệp Việt Nam đang nỗ lực đưa hàng hóa lên các sàn quốc tế, và họ rất cần những người có kỹ năng này. Bạn có thể học các khóa online hoặc tham gia các cộng đồng để trau dồi.
Thứ ba, là Kiến thức chuyên sâu về xuất nhập khẩu và logistics. Dù bạn làm mảng nào, hiểu rõ quy trình hải quan, chứng từ, các điều khoản Incoterms, và cách vận chuyển hàng hóa hiệu quả là nền tảng.
Việt Nam đang là trung tâm logistics của khu vực với hạ tầng cảng biển, hàng không ngày càng hoàn thiện, nên đây là lợi thế lớn nếu bạn nắm vững. Cuối cùng, nhưng không kém phần quan trọng, là các Kỹ năng mềm: giao tiếp, đàm phán, giải quyết vấn đề, và tư duy linh hoạt.
Ngành thương mại đầy biến động, đòi hỏi bạn phải nhanh nhạy, khéo léo trong mọi tình huống. Khả năng làm việc nhóm và thích ứng nhanh với môi trường mới cũng là điểm cộng rất lớn.
Hỏi: Làm thế nào để xây dựng và duy trì một mạng lưới quan hệ (networking) hiệu quả trong ngành thương mại tại Việt Nam?
Đáp: Ôi, “mạng lưới quan hệ” là một tài sản vô giá trong bất kỳ ngành nghề nào, đặc biệt là thương mại đấy bạn ạ! Nhớ hồi tôi mới vào nghề, cứ nghĩ chỉ cần giỏi chuyên môn là đủ, nhưng thực tế thì các mối quan hệ đã giúp tôi rất nhiều, từ việc tìm kiếm cơ hội, học hỏi kinh nghiệm cho đến giải quyết những vấn đề khó khăn.
Vậy làm thế nào để xây dựng một mạng lưới chất lượng ở Việt Nam? Tôi có vài “chiêu” hiệu quả lắm muốn chia sẻ cùng bạn:Đầu tiên, hãy bắt đầu từ những người quen và mở rộng dần.
Đừng nghĩ networking là phải đi gặp toàn “tai to mặt lớn” ngay lập tức. Hãy tận dụng những mối quan hệ sẵn có từ thầy cô, bạn bè cùng ngành, hay thậm chí là những anh chị khóa trên.
Họ có thể giới thiệu bạn đến những cơ hội thực tập, việc làm đầu tiên, hoặc đơn giản là chia sẻ những kinh nghiệm quý báu. Sau đó, hãy chủ động tham gia các sự kiện ngành, hội thảo, tọa đàm về xuất nhập khẩu, logistics, hay thương mại điện tử.
Ở Việt Nam mình có rất nhiều sự kiện như vậy được tổ chức ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM. Đây là những nơi “vàng” để bạn gặp gỡ những người cùng chí hướng và các chuyên gia.
Thứ hai, hãy luôn chủ động cho đi trước khi mong nhận lại. Khi bạn gặp một người mới, đừng chỉ chăm chăm nghĩ xem họ có thể giúp gì cho mình. Thay vào đó, hãy tìm cách để bạn có thể giúp đỡ họ, dù là chia sẻ thông tin hữu ích, kết nối họ với một người khác mà bạn biết, hay đơn giản là lắng nghe và đưa ra những góc nhìn mới mẻ.
Sự chân thành và sẵn lòng giúp đỡ sẽ tạo dựng lòng tin và những mối quan hệ bền vững. Tôi từng hỗ trợ một chị làm marketing cho sản phẩm nông sản qua kênh thương mại điện tử, và sau này, chị ấy đã giới thiệu cho tôi rất nhiều cơ hội hợp tác thú vị.
Thứ ba, tận dụng triệt để các nền tảng trực tuyến. LinkedIn là một công cụ cực kỳ mạnh mẽ để xây dựng mạng lưới chuyên nghiệp. Hãy chăm chút cho hồ sơ của bạn, thường xuyên chia sẻ những bài viết, quan điểm cá nhân về ngành, và tích cực tham gia vào các nhóm thảo luận.
Các hội nhóm trên Facebook, Zalo về xuất nhập khẩu, logistics ở Việt Nam cũng là nơi tuyệt vời để bạn học hỏi và kết nối. Cuối cùng, duy trì và phát triển mối quan hệ một cách thường xuyên.
Networking không phải là sự kiện một lần rồi thôi. Sau khi kết nối, hãy giữ liên lạc định kỳ, gửi lời chúc mừng vào các dịp đặc biệt, hoặc chia sẻ những thông tin mà bạn nghĩ họ sẽ quan tâm.
Một buổi cà phê hay một cuộc gọi ngắn gọn cũng đủ để hâm nóng mối quan hệ và khiến bạn luôn nằm trong “tầm ngắm” của những cơ hội mới. Hãy nhớ, một mạng lưới vững chắc cần thời gian và sự đầu tư chân thành.
