Bí quyết chinh phục thực hành nghiệp vụ xuất nhập khẩu dễ dàng

Hỏi: Chào bạn, với một người mới toanh muốn bước chân vào ngành ngoại thương – logistics tại Việt Nam, những kỹ năng ‘cứng’ và ‘mềm’ nào là quan trọng nhất để không bị bỡ ngỡ và nhanh chóng hòa nhập ạ?

Đáp: Ôi cái cảm giác bỡ ngỡ ban đầu, tôi hiểu lắm chứ! Ngày xưa mình mới vào nghề cũng y chang bạn vậy đó. Nhưng mà bạn ơi, đừng lo lắng quá nhé, vì mọi thứ đều có lộ trình cả.
Theo kinh nghiệm của tôi, để “sống sót” và phát triển trong ngành ngoại thương – logistics ở Việt Nam mình, bạn cần trang bị cho mình một bộ “vũ khí” tổng hợp cả kỹ năng cứng lẫn kỹ năng mềm đó.
Về kỹ năng cứng, chắc chắn phải kể đến đầu tiên là kiến thức về Incoterms – mấy cái quy tắc thương mại quốc tế này nó như “luật chơi” vậy, nắm vững được thì mình mới tự tin giao dịch.
Kế đến là quy trình, thủ tục hải quan phức tạp của Việt Nam mình, rồi cách xử lý các loại chứng từ quốc tế như Hóa đơn thương mại, Vận đơn, Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O)…
Nghe có vẻ “xoắn não” nhưng thực ra khi đã làm quen rồi thì mọi thứ sẽ vào guồng thôi. Bạn biết không, có những lúc chỉ vì thiếu một dấu phẩy trên chứng từ mà cả lô hàng bị “tắc” ở cảng, thiệt hại không nhỏ đâu đấy!
Còn về kỹ năng mềm, cái này lại cực kỳ quan trọng và đôi khi còn quyết định bạn có đi xa được trong ngành hay không. Đó là khả năng giao tiếp, đàm phán với đối tác, khách hàng, cả ở trong nước lẫn quốc tế.
Ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, thì khỏi phải nói rồi, nó là “chìa khóa vàng” để bạn mở cánh cửa ra thế giới. Tôi còn nhớ có lần, nhờ khả năng tiếng Anh kha khá mà mình đã “cứu vãn” được một hợp đồng tưởng chừng như đổ bể vì hiểu lầm về điều khoản thanh toán đấy!
Ngoài ra, tư duy giải quyết vấn đề, khả năng làm việc nhóm, và thích nghi với áp lực cũng là những thứ bạn phải rèn luyện mỗi ngày. Ngành này áp lực cao nhưng mà cũng thú vị lắm!

Hỏi: Tôi nghe nói có nhiều kỳ thi, chứng chỉ nghiệp vụ trong ngành này. Vậy ở Việt Nam, đâu là những khóa học hoặc chứng chỉ thực hành nào thật sự ‘đáng đồng tiền bát gạo’ để mình đầu tư, giúp tăng cơ hội việc làm và phát triển sự nghiệp ạ?

Đáp: Bạn hỏi đúng trọng tâm rồi đấy! Lý thuyết thì quan trọng, nhưng cái “thực chiến” mới là thứ giúp bạn ghi điểm trong mắt nhà tuyển dụng và vững vàng khi làm việc.
Ở Việt Nam mình, có một số chứng chỉ và khóa học thực hành mà tôi cảm thấy cực kỳ hữu ích và “đáng đồng tiền bát gạo” để bạn đầu tư. Đầu tiên phải kể đến các khóa học nghiệp vụ khai báo hải quan.
Mặc dù không phải ai cũng sẽ trực tiếp làm khai báo, nhưng việc hiểu rõ quy trình, mã HS, cách tính thuế, và sử dụng phần mềm khai báo VNACCS/VCIS sẽ giúp bạn rất nhiều khi làm việc với các công ty logistics hoặc phòng xuất nhập khẩu.
Tôi từng học một khóa ở trung tâm của VCCI (Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) và thấy vô cùng thiết thực. Mấy thầy cô ở đó toàn là những người có kinh nghiệm “thực chiến” lâu năm, chia sẻ từng ngóc ngách, từng “mẹo” mà sách vở không bao giờ có đâu.
Ngoài ra, nếu bạn muốn đi sâu hơn vào mảng logistics và chuỗi cung ứng, các khóa học về quản lý chuỗi cung ứng, vận tải đa phương thức do các hiệp hội chuyên ngành như Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) tổ chức cũng rất giá trị.
Những chứng chỉ này không chỉ cung cấp kiến thức nền tảng mà còn giúp bạn có cái nhìn tổng quan về cả một hệ thống vận hành, từ đó đưa ra được những giải pháp tối ưu.
Hơn nữa, những khóa học này thường có phần thực hành mô phỏng các tình huống thực tế, giúp bạn “va chạm” trước khi chính thức bước vào công việc. Đừng quên tiếng Anh chuyên ngành nữa nhé!
Tuy không phải là chứng chỉ nghiệp vụ trực tiếp nhưng một chứng chỉ TOEIC hoặc IELTS điểm cao, cùng với khả năng giao tiếp tiếng Anh lưu loát, sẽ là điểm cộng cực lớn trong hồ sơ của bạn.

Hỏi: Ngành ngoại thương đang ‘thay da đổi thịt’ từng ngày với chuyển đổi số và thương mại điện tử. Vậy theo kinh nghiệm của bạn, người trẻ nên chuẩn bị thế nào để không bị ‘lạc hậu’ và tận dụng tối đa những xu hướng mới này?

Đáp: Tuyệt vời! Bạn đã nắm bắt được một xu hướng cực kỳ “nóng” và quan trọng trong ngành rồi đó. Chuyển đổi số và thương mại điện tử (E-commerce) không còn là lựa chọn mà đã trở thành “làn sóng” mà bất cứ ai muốn tồn tại và phát triển trong ngành ngoại thương đều phải “lướt” theo.
Tôi còn nhớ ngày xưa, mọi thứ đều giấy tờ, điện thoại là chính, nhưng bây giờ thì khác hoàn toàn rồi! Theo kinh nghiệm của tôi, để không bị “lạc hậu” và tận dụng tối đa những cơ hội mà làn sóng này mang lại, người trẻ chúng ta cần chủ động “nâng cấp” bản thân liên tục.
Đầu tiên là phải làm quen và sử dụng thành thạo các phần mềm quản lý kho, quản lý vận tải (TMS – Transport Management System), hay các hệ thống quản lý chuỗi cung ứng (SCM – Supply Chain Management).
Việc này giúp tối ưu hóa quy trình, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian đáng kể. Mình từng chứng kiến một công ty nhỏ đã “lột xác” hoàn toàn chỉ sau khi áp dụng phần mềm quản lý hiệu quả, từ đó tăng doanh thu lên gấp đôi đó bạn!
Thứ hai, hãy tìm hiểu sâu về thương mại điện tử xuyên biên giới. Các sàn thương mại điện tử lớn như Amazon, Alibaba, hay thậm chí là các nền tảng nhỏ hơn đang mở ra vô vàn cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sản phẩm ra thế giới.
Bạn không nhất thiết phải là người trực tiếp bán hàng, nhưng việc hiểu cách vận hành của chúng, các thủ tục hải quan cho hàng hóa thương mại điện tử, cách quản lý logistics cho các đơn hàng nhỏ lẻ…
sẽ giúp bạn có một lợi thế cạnh tranh rất lớn. Và cuối cùng, đừng ngại học hỏi những công nghệ mới như AI (trí tuệ nhân tạo) hay Blockchain trong logistics.
Mặc dù có thể chúng ta chưa trực tiếp ứng dụng ngay, nhưng việc có kiến thức nền tảng sẽ giúp bạn dễ dàng thích nghi khi các công nghệ này trở nên phổ biến hơn.
Hãy luôn giữ tinh thần “mở” và sẵn sàng học cái mới, vì ngành này thay đổi nhanh lắm, bạn nhé!

– 2. Hành trang kiến thức và kỹ năng nào là “chìa khóa vàng” để khởi nghiệp ngoại thương?

– Bạn biết không, cái ngành xuất nhập khẩu này có vô vàn điều để học hỏi, không chỉ là mấy con số hay lý thuyết khô khan đâu. Theo kinh nghiệm của tôi, để có thể tự tin “lướt sóng” trên thị trường quốc tế, điều đầu tiên và quan trọng nhất là bạn phải trang bị cho mình một nền tảng kiến thức vững chắc về các quy tắc, quy định và tập quán thương mại quốc tế.

Tôi nhớ như in cái thời mình mới chập chững vào nghề, mọi thứ cứ như một mớ bòng bong vậy. Nào là Incoterms, nào là luật hải quan, rồi các loại thuế phí… Nhưng rồi khi bắt tay vào làm việc thực tế, tôi mới nhận ra rằng, mỗi quy định đều có lý do và mục đích riêng của nó.

Ví dụ như Incoterms, đây không chỉ là những thuật ngữ mà còn là “kim chỉ nam” giúp các bên mua bán hiểu rõ trách nhiệm và chi phí của mình, tránh được những tranh chấp không đáng có.

Mình mà không nắm rõ là dễ bị thiệt thòi lắm đấy. Hơn nữa, việc cập nhật liên tục các thông tư, nghị định mới của Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan Việt Nam là điều bắt buộc.

Nghe có vẻ “đau đầu” nhưng thực sự rất cần thiết để mình không “đi sai nước cờ” và đảm bảo lô hàng của mình luôn thông quan suôn sẻ. Tôi từng chứng kiến một doanh nghiệp gặp rắc rối lớn chỉ vì bỏ qua một thay đổi nhỏ trong quy định về mã HS code, từ đó học được bài học xương máu về sự cẩn trọng và tỉ mỉ trong từng chi tiết.

– Khi nhắc đến Incoterms, tôi dám chắc dân ngoại thương mình ai cũng phải “nằm lòng” như bảng cửu chương vậy. Bộ quy tắc này chính là “ngôn ngữ chung” giúp các giao dịch quốc tế diễn ra minh bạch và rõ ràng hơn.

Tôi vẫn còn nhớ lần đầu tiên phải tự mình đàm phán một hợp đồng mua bán quốc tế, cảm giác vừa hồi hộp vừa lo lắng tột độ. Nhờ đã học kỹ các điều khoản như FOB, CIF, EXW, DDP mà tôi có thể tự tin trao đổi với đối tác về điểm chuyển giao rủi ro, trách nhiệm vận chuyển và bảo hiểm.

Một kinh nghiệm mà tôi muốn chia sẻ là đừng chỉ học thuộc lòng, mà hãy cố gắng hình dung các tình huống thực tế sẽ diễn ra như thế nào với từng điều kiện Incoterms.

Ví dụ, khi chọn điều kiện FOB, bạn phải biết rõ trách nhiệm của mình kết thúc khi hàng đã lên tàu tại cảng đi, và từ đó mọi rủi ro về hư hỏng hay mất mát hàng hóa sẽ thuộc về bên mua.

Hiểu sâu sắc như vậy sẽ giúp bạn đưa ra những quyết định sáng suốt và bảo vệ lợi ích của mình trong mọi giao dịch.

– À mà thôi, nói đến quy trình hải quan và chứng từ là y như rằng nhiều bạn sẽ thấy “ngán” ngay phải không? Tôi hiểu cảm giác đó mà! Hồi mới vào nghề, mình cũng từng “hoa mắt chóng mặt” với cả đống giấy tờ như Hợp đồng, Invoice, Packing List, Bill of Lading, C/O…

Chưa kể thủ tục khai báo hải quan điện tử qua phần mềm VNACCS/VCIS nữa chứ! Nhưng bạn biết không, càng tìm hiểu sâu, tôi lại càng thấy việc này cực kỳ logic và quan trọng.

Mỗi loại chứng từ đều có vai trò riêng, như một mảnh ghép không thể thiếu để hoàn thành bức tranh tổng thể của một lô hàng. Tôi từng có lần vì sơ suất nhỏ trong việc kiểm tra C/O mà lô hàng bị ách lại ở cảng mất mấy ngày, vừa tốn thời gian vừa tốn chi phí lưu kho.

Từ đó, tôi luôn dành thời gian kiểm tra kỹ lưỡng từng con số, từng chữ ký trên mỗi bộ chứng từ. Lời khuyên của tôi là hãy tìm kiếm những khóa học thực hành chuyên sâu về khai báo hải quan, hoặc nếu có cơ hội, hãy xin đi thực tập tại các công ty logistics hay phòng ban xuất nhập khẩu để được “cầm tay chỉ việc”.

Kinh nghiệm thực tế chính là “liều thuốc bổ” quý giá nhất đấy!

– Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt của ngành ngoại thương hiện nay, việc sở hữu những chứng chỉ nghiệp vụ uy tín không chỉ là một lợi thế mà còn là minh chứng rõ ràng nhất cho năng lực và sự chuyên nghiệp của bạn.

Tôi còn nhớ cái hồi mình mới ra trường, ai cũng nói cứ có kinh nghiệm là được, nhưng thực tế thì khác lắm. Với những bạn trẻ mới vào nghề, những tấm bằng hay chứng chỉ “chính thống” lại càng trở nên quan trọng, nó giống như một “tấm vé vàng” giúp bạn vượt qua vòng loại hồ sơ và tạo ấn tượng tốt ngay từ buổi phỏng vấn đầu tiên.

Tôi đã từng tham gia rất nhiều buổi phỏng vấn, và điều tôi nhận thấy là các nhà tuyển dụng thường rất chú trọng đến việc ứng viên có được trang bị kiến thức bài bản thông qua các khóa học và chứng chỉ chuyên ngành hay không.

Bởi vì điều đó thể hiện sự nghiêm túc, đam mê và khả năng tự học hỏi, phát triển bản thân của ứng viên. Đừng nghĩ rằng chỉ cần “biết qua loa” là đủ, vì kiến thức trong ngành này luôn được cập nhật và thay đổi liên tục.

– Đối với những ai muốn “dấn thân” sâu vào mảng thủ tục hải quan, chứng chỉ nghiệp vụ khai báo hải quan chính là một “vũ khí” cực kỳ lợi hại. Tôi có một người bạn, hồi xưa cứ nghĩ chỉ cần làm nhiều là quen, nhưng rồi khi cô ấy quyết định đi học và thi lấy chứng chỉ này, mọi thứ như “lên một tầm cao mới”.

Cô ấy không chỉ hiểu rõ hơn về luật pháp, quy trình, mà còn nắm bắt được những “mẹo” và kinh nghiệm xử lý tình huống phát sinh một cách nhanh chóng, hiệu quả.

Kỳ thi này thường bao gồm cả lý thuyết và thực hành, đòi hỏi bạn phải có kiến thức tổng hợp và khả năng ứng dụng vào các trường hợp cụ thể. Tôi đặc biệt ấn tượng với phần thi thực hành trên phần mềm VNACCS/VCIS, nó giúp bạn làm quen với môi trường làm việc thực tế và tự tin hơn rất nhiều khi chính thức bước vào công việc.

Lời khuyên của tôi là hãy tìm hiểu kỹ về cấu trúc đề thi, tham gia các khóa ôn luyện chất lượng và luyện tập giải đề thật nhiều nhé.

– Ngoài các chứng chỉ trong nước, nếu có điều kiện, bạn cũng nên cân nhắc đến các chứng chỉ quốc tế như FIATA Diploma (do Hiệp hội Giao nhận Vận tải Quốc tế cấp) hoặc CILT (do Viện Chartered về Logistics và Vận tải cấp).

Tôi biết những chứng chỉ này thường có chi phí khá cao và yêu cầu kiến thức chuyên sâu hơn, nhưng giá trị mà chúng mang lại thì thực sự “vượt biên giới” đấy bạn ạ.

Một người anh trong ngành của tôi, sau khi sở hữu chứng chỉ FIATA Diploma, đã có cơ hội làm việc tại một tập đoàn logistics đa quốc gia với mức lương và đãi ngộ cực kỳ hấp dẫn.

Anh ấy chia sẻ rằng, các chứng chỉ này không chỉ là sự công nhận về kiến thức mà còn là tấm hộ chiếu giúp bạn mở rộng cánh cửa sự nghiệp trên phạm vi toàn cầu.

Nếu bạn có tham vọng làm việc trong môi trường quốc tế hoặc muốn khẳng định đẳng cấp của mình, đây chắc chắn là một khoản đầu tư xứng đáng.

– Chắc hẳn nhiều bạn cũng đang rất băn khoăn về cách ôn thi hiệu quả cho các kỳ thi nghiệp vụ xuất nhập khẩu, logistics phải không nào? Tôi đã từng trải qua giai đoạn đó rồi nên tôi hiểu cảm giác của bạn lắm.

Hồi xưa mình cứ ôm đồm quá nhiều sách vở, học lan man mà không có định hướng rõ ràng, thành ra vừa mất thời gian mà hiệu quả lại không cao. Sau này, rút kinh nghiệm từ bản thân và học hỏi từ những người đi trước, tôi đã đúc kết được một vài “bí kíp” nho nhỏ mà tôi tin rằng sẽ rất hữu ích cho bạn.

Điều quan trọng nhất là bạn cần phải xây dựng một lộ trình học tập khoa học và bám sát vào đề cương ôn thi. Đừng cố gắng nhồi nhét mọi thứ vào đầu cùng một lúc, hãy chia nhỏ kiến thức thành từng phần, học từ cơ bản đến nâng cao và kết hợp ôn luyện lý thuyết với giải bài tập thực hành.

Đặc biệt, việc tham gia các nhóm học tập hoặc các diễn đàn chuyên ngành cũng là một cách rất hay để trao đổi kiến thức, giải đáp thắc mắc và cập nhật thông tin mới nhất.

– Một trong những phương pháp học hiệu quả mà tôi thường áp dụng là “cuốn chiếu”. Tức là, thay vì học dàn trải, bạn hãy tập trung học từng chuyên đề một cách kỹ lưỡng, sau đó làm bài tập và giải đề thi thử liên quan đến chuyên đề đó.

Cách này giúp bạn củng cố kiến thức chắc chắn hơn và phát hiện ra những lỗ hổng của mình. Tôi nhớ có lần ôn thi, mình cứ nghĩ là đã nắm vững kiến thức về Bill of Lading rồi, nhưng khi làm đề thi thử thì mới “vỡ lẽ” ra là vẫn còn nhiều điểm chưa hiểu sâu.

Nhờ đó mà tôi kịp thời bổ sung và khắc phục. Ngoài ra, việc giải đề thi thử không chỉ giúp bạn làm quen với cấu trúc đề, áp lực thời gian mà còn giúp bạn tự đánh giá được năng lực của mình.

Hãy cố gắng tìm kiếm các đề thi của những năm trước, hoặc các bộ đề do các trung tâm uy tín biên soạn để luyện tập thường xuyên nhé. Đừng ngại sai, vì mỗi lỗi sai đều là một bài học quý giá!

– Trong thời đại công nghệ số bùng nổ như hiện nay, bạn có thể dễ dàng tiếp cận với vô vàn khóa học và tài liệu trực tuyến chất lượng cao. Tôi thấy có rất nhiều nền tảng học trực tuyến uy tín ở Việt Nam cung cấp các khóa học nghiệp vụ xuất nhập khẩu, logistics với giảng viên là những chuyên gia hàng đầu trong ngành.

Mình có thể chủ động sắp xếp thời gian học, xem lại bài giảng nhiều lần và tương tác trực tiếp với giảng viên qua các buổi hỏi đáp. Ngoài ra, đừng bỏ qua các kênh YouTube, blog chuyên ngành hay các nhóm Facebook nơi chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm.

Tôi thường xuyên theo dõi một số blog về logistics và xuất nhập khẩu, họ không chỉ cung cấp thông tin hữu ích mà còn chia sẻ những câu chuyện, tình huống thực tế mà mình có thể học hỏi được rất nhiều.

Nhưng nhớ là phải chọn lọc thông tin nhé, vì không phải nguồn nào cũng đáng tin cậy đâu.

– Bạn ơi, mình có thể học thuộc lòng Incoterms vanh vách, nhớ như in từng bước khai báo hải quan, nhưng nếu không có kinh nghiệm thực tế thì cũng như “chữ nghĩa trên giấy” thôi.

Tôi luôn tâm niệm rằng, kiến thức phải đi đôi với thực hành thì mới thực sự biến thành kỹ năng của mình được. Điều này đặc biệt đúng trong ngành ngoại thương, nơi mà mỗi lô hàng, mỗi đối tác lại có những đặc thù riêng, đòi hỏi chúng ta phải linh hoạt và nhạy bén trong cách xử lý.

Tôi còn nhớ ngày xưa, khi mới vào làm ở một công ty logistics, sếp tôi thường xuyên giao cho mình những nhiệm vụ nhỏ nhặt nhất, từ việc photo chứng từ, sắp xếp hồ sơ cho đến việc đi lấy hàng ở cảng.

Lúc đầu thì mình thấy hơi nản, nhưng sau này mới hiểu ra đó chính là cách sếp muốn mình “làm quen” với từng chi tiết nhỏ nhất của quy trình. Từ những việc tưởng chừng đơn giản ấy, tôi bắt đầu hình dung được bức tranh tổng thể của một lô hàng, hiểu được mối liên hệ giữa các phòng ban và quan trọng hơn là học được cách xử lý tình huống phát sinh một cách nhanh chóng.

– Cách tốt nhất để “thực chiến” chính là đi thực tập tại các công ty xuất nhập khẩu, logistics hoặc các hãng tàu, forwarder uy tín. Tôi biết nhiều bạn sinh viên hay ngại đi thực tập vì sợ công việc nhàm chán hoặc không được giao việc quan trọng.

Nhưng bạn đừng nghĩ vậy nhé! Ngay cả những công việc nhỏ nhất cũng mang lại cho bạn những bài học quý giá. Tôi có một cô em gái, hồi sinh viên đã chủ động xin đi thực tập ở một công ty xuất nhập khẩu nhỏ.

Ban đầu em ấy chỉ được giao nhiệm vụ sắp xếp chứng từ, kiểm tra thông tin. Nhưng rồi nhờ sự chịu khó và ham học hỏi, em ấy dần được tham gia vào các khâu quan trọng hơn như chuẩn bị hồ sơ hải quan, theo dõi lịch trình hàng hóa.

Đến khi ra trường, em ấy đã có một “vốn” kinh nghiệm kha khá và tự tin hơn rất nhiều so với bạn bè cùng khóa. Đừng ngần ngại tìm kiếm và nắm bắt những cơ hội thực tập, đó chính là “bước đệm” vững chắc cho sự nghiệp của bạn.

– Ngoài việc đi thực tập, bạn cũng có thể tự tạo ra cơ hội “thực chiến” cho mình bằng cách tích cực tham gia vào các dự án, tình huống mô phỏng hoặc các cuộc thi về logistics, xuất nhập khẩu do các trường đại học, tổ chức chuyên ngành tổ chức.

Tôi thấy các cuộc thi này không chỉ giúp bạn củng cố kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng tư duy logic.

Đặc biệt, bạn sẽ được tiếp xúc với những tình huống thực tế mà mình có thể sẽ gặp phải trong công việc sau này. Tôi từng tham gia một cuộc thi mô phỏng quản lý chuỗi cung ứng, và qua đó, tôi đã học được cách đưa ra các quyết định chiến lược, tối ưu hóa chi phí và quản lý rủi ro một cách hiệu quả.

Đó là một trải nghiệm vô cùng đáng giá mà tôi không bao giờ quên được.

– Nếu bạn hỏi tôi yếu tố nào là “sống còn” trong ngành ngoại thương và logistics quốc tế, thì câu trả lời của tôi chắc chắn là ngoại ngữ và các kỹ năng mềm.

Bạn biết không, chúng ta đang sống trong một thế giới phẳng, nơi các giao dịch không chỉ diễn ra trong nước mà còn vươn ra toàn cầu. Việc giao tiếp với đối tác, khách hàng, nhà cung cấp từ khắp nơi trên thế giới đòi hỏi bạn phải có khả năng ngoại ngữ lưu loát, đặc biệt là tiếng Anh.

Tôi đã từng chứng kiến nhiều bạn có kiến thức chuyên môn rất tốt nhưng lại gặp khó khăn trong việc giao tiếp bằng tiếng Anh, điều đó khiến họ bỏ lỡ nhiều cơ hội phát triển trong sự nghiệp.

Ngoài tiếng Anh, nếu bạn có thể trang bị thêm một ngôn ngữ khác như tiếng Trung, tiếng Nhật hay tiếng Hàn thì đó sẽ là một lợi thế cực kỳ lớn, giúp bạn mở rộng cánh cửa đến những thị trường tiềm năng hơn nữa.

– Khi nói đến tiếng Anh trong ngành ngoại thương, tôi không chỉ muốn nói đến khả năng giao tiếp thông thường đâu nhé. Mà ở đây, chúng ta cần phải tập trung vào tiếng Anh chuyên ngành, bao gồm các thuật ngữ, mẫu câu, và cách diễn đạt đặc thù trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, logistics.

Tôi còn nhớ ngày mình mới bắt đầu học tiếng Anh chuyên ngành, có những từ ngữ mà mình chưa bao giờ nghe thấy trong giao tiếp hàng ngày. Nhưng rồi khi đi vào công việc thực tế, tôi mới thấy chúng được sử dụng rất phổ biến trong các hợp đồng, chứng từ và email trao đổi với đối tác.

Lời khuyên của tôi là hãy tìm kiếm các tài liệu, giáo trình tiếng Anh chuyên ngành, tham gia các khóa học hoặc luyện tập dịch các văn bản liên quan đến xuất nhập khẩu.

Điều quan trọng là bạn phải tự tin sử dụng chúng một cách trôi chảy, cả trong nói và viết.

– Bên cạnh ngoại ngữ, các kỹ năng mềm cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tôi đã từng thấy những người có kiến thức rất giỏi nhưng lại thiếu kỹ năng giao tiếp, đàm phán nên không thể thuyết phục được đối tác hoặc giải quyết các mâu thuẫn một cách êm đẹp.

Kỹ năng giao tiếp tốt giúp bạn truyền đạt thông tin rõ ràng, hiệu quả, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng và đồng nghiệp. Kỹ năng đàm phán khéo léo giúp bạn đạt được những thỏa thuận có lợi nhất cho công ty.

Và quan trọng không kém là kỹ năng giải quyết vấn đề, bởi vì trong ngành này, những sự cố phát sinh là điều khó tránh khỏi. Tôi đã từng phải đối mặt với một tình huống lô hàng bị kẹt ở cảng vì lý do bất khả kháng, và nhờ có kỹ năng giải quyết vấn đề linh hoạt mà tôi đã tìm ra phương án tối ưu để giảm thiểu thiệt hại cho khách hàng.

Hãy rèn luyện những kỹ năng này thông qua các khóa học, workshop hoặc đơn giản là qua những trải nghiệm trong cuộc sống hàng ngày bạn nhé.

– Thế giới đang thay đổi chóng mặt, và ngành ngoại thương, logistics của chúng ta cũng không nằm ngoài xu hướng đó. Bạn có thấy không, các công nghệ mới như blockchain, AI, Big Data đang dần len lỏi vào từng ngóc ngách của chuỗi cung ứng, mang đến những cơ hội và thách thức chưa từng có.

Đặc biệt, sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới (cross-border e-commerce) đang mở ra một “chân trời mới” cho những ai đam mê lĩnh vực này.

Tôi còn nhớ ngày xưa, mọi thủ tục đều phải làm bằng giấy tờ, tốn rất nhiều thời gian và công sức. Nhưng giờ đây, với sự hỗ trợ của công nghệ, chúng ta có thể làm việc nhanh hơn, chính xác hơn và hiệu quả hơn rất nhiều.

Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn giảm thiểu chi phí và tăng tính cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

– Thương mại điện tử xuyên biên giới không còn là một khái niệm xa lạ nữa mà đang trở thành một “sân chơi” đầy tiềm năng cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Tôi thấy ngày càng nhiều công ty vừa và nhỏ của Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa qua các sàn thương mại điện tử lớn như Amazon, eBay hay Alibaba. Điều này đòi hỏi những người làm ngoại thương không chỉ có kiến thức về logistics truyền thống mà còn phải hiểu rõ về quy trình vận chuyển, thanh toán, thủ tục hải quan đặc thù của thương mại điện tử.

Tôi có một người bạn, sau khi tự học và nghiên cứu kỹ về mô hình dropshipping và FBA (Fulfillment by Amazon), đã khởi nghiệp kinh doanh online và đạt được những thành công đáng nể.

Cô ấy chia sẻ rằng, việc nắm bắt xu hướng và không ngừng học hỏi những kiến thức mới là chìa khóa để thành công trong lĩnh vực này.

– Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý chuỗi cung ứng không chỉ là xu hướng mà còn là yếu tố quyết định sự thành bại của doanh nghiệp trong tương lai. Tôi thấy các tập đoàn lớn hiện nay đang đầu tư rất mạnh vào các hệ thống quản lý kho hàng thông minh, theo dõi vận chuyển bằng GPS, hay sử dụng phần mềm ERP để tối ưu hóa toàn bộ quy trình từ sản xuất đến phân phối.

Đối với dân ngoại thương, điều này có nghĩa là chúng ta cần phải làm quen và thành thạo với các công cụ, phần mềm mới. Tôi từng tham gia một khóa đào tạo về ứng dụng blockchain trong chuỗi cung ứng, và tôi nhận ra rằng công nghệ này có tiềm năng rất lớn trong việc tăng cường tính minh bạch, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Đừng ngại học hỏi những điều mới mẻ, bởi vì đó chính là cách bạn tạo ra giá trị khác biệt cho bản thân và cho doanh nghiệp của mình.

– Bạn biết không, trong bất kỳ ngành nghề nào, việc xây dựng một mạng lưới quan hệ rộng khắp và chất lượng đều vô cùng quan trọng, và trong ngành ngoại thương thì điều này lại càng đúng hơn bao giờ hết.

Tôi tin rằng, đôi khi, một “mối quan hệ” tốt có thể mở ra cho bạn những cơ hội mà không sách vở hay bằng cấp nào có thể mang lại. Tôi còn nhớ hồi mình mới ra trường, có một anh đồng nghiệp thường xuyên tham gia các buổi hội thảo, sự kiện networking.

Lúc đầu mình nghĩ chắc anh ấy chỉ đi cho vui thôi, nhưng sau này mới thấy, nhờ những mối quan hệ anh ấy xây dựng được mà công ty mình có thêm nhiều hợp đồng lớn, còn bản thân anh ấy cũng có được những cơ hội thăng tiến vượt bậc.

Ngành này rất cần sự kết nối, bởi vì chúng ta thường xuyên phải làm việc với các đối tác, khách hàng, cơ quan nhà nước, và một mạng lưới vững chắc sẽ giúp công việc của bạn thuận lợi hơn rất nhiều.

– Cách hiệu quả nhất để xây dựng mạng lưới là tích cực tham gia các buổi hội thảo, tọa đàm, triển lãm chuyên ngành về xuất nhập khẩu, logistics. Tôi thấy ở Việt Nam có rất nhiều sự kiện lớn được tổ chức hàng năm, đây chính là cơ hội vàng để bạn gặp gỡ, trao đổi với những người có kinh nghiệm, các chuyên gia hàng đầu và thậm chí là các nhà tuyển dụng tiềm năng.

Đừng chỉ đến rồi nghe thụ động nhé, hãy mạnh dạn đặt câu hỏi, chủ động bắt chuyện và trao đổi danh thiếp. Tôi từng có một lần, trong một buổi hội thảo, mình đã mạnh dạn hỏi chuyện một vị diễn giả nổi tiếng trong ngành và thật bất ngờ là sau đó, anh ấy đã giới thiệu cho tôi một cơ hội việc làm rất tốt.

Từ đó tôi luôn tâm niệm rằng, “đi để gặp gỡ”, và mỗi cuộc gặp gỡ đều có thể mang lại những giá trị bất ngờ.

– Trong thời đại số, mạng xã hội không chỉ dùng để giải trí đâu bạn nhé, mà còn là một công cụ cực kỳ hữu ích để xây dựng mạng lưới chuyên nghiệp. Tôi thường xuyên sử dụng LinkedIn để kết nối với các đồng nghiệp, đối tác và theo dõi các chuyên gia trong ngành.

Đây là nơi bạn có thể cập nhật thông tin, chia sẻ kiến thức và tìm kiếm các cơ hội việc làm mới. Ngoài ra, hãy tham gia vào các cộng đồng, nhóm trên Facebook, Zalo về xuất nhập khẩu, logistics.

Tôi thấy các nhóm này rất sôi nổi, mọi người thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm, giải đáp thắc mắc và cập nhật các thông tin mới nhất. Nhưng nhớ là phải chọn lọc thông tin và tham gia một cách văn minh, tích cực nhé.

Đừng quên rằng, những gì bạn chia sẻ và cách bạn tương tác trên mạng xã hội cũng sẽ tạo nên hình ảnh cá nhân của bạn trong mắt những người khác.

– 3. Những chứng chỉ “quyền lực” giúp bạn “ghi điểm” trong mắt nhà tuyển dụng

– Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt của ngành ngoại thương hiện nay, việc sở hữu những chứng chỉ nghiệp vụ uy tín không chỉ là một lợi thế mà còn là minh chứng rõ ràng nhất cho năng lực và sự chuyên nghiệp của bạn.

Tôi còn nhớ cái hồi mình mới ra trường, ai cũng nói cứ có kinh nghiệm là được, nhưng thực tế thì khác lắm. Với những bạn trẻ mới vào nghề, những tấm bằng hay chứng chỉ “chính thống” lại càng trở nên quan trọng, nó giống như một “tấm vé vàng” giúp bạn vượt qua vòng loại hồ sơ và tạo ấn tượng tốt ngay từ buổi phỏng vấn đầu tiên.

Tôi đã từng tham gia rất nhiều buổi phỏng vấn, và điều tôi nhận thấy là các nhà tuyển dụng thường rất chú trọng đến việc ứng viên có được trang bị kiến thức bài bản thông qua các khóa học và chứng chỉ chuyên ngành hay không.

Bởi vì điều đó thể hiện sự nghiêm túc, đam mê và khả năng tự học hỏi, phát triển bản thân của ứng viên. Đừng nghĩ rằng chỉ cần “biết qua loa” là đủ, vì kiến thức trong ngành này luôn được cập nhật và thay đổi liên tục.

– Đối với những ai muốn “dấn thân” sâu vào mảng thủ tục hải quan, chứng chỉ nghiệp vụ khai báo hải quan chính là một “vũ khí” cực kỳ lợi hại. Tôi có một người bạn, hồi xưa cứ nghĩ chỉ cần làm nhiều là quen, nhưng rồi khi cô ấy quyết định đi học và thi lấy chứng chỉ này, mọi thứ như “lên một tầm cao mới”.

Cô ấy không chỉ hiểu rõ hơn về luật pháp, quy trình, mà còn nắm bắt được những “mẹo” và kinh nghiệm xử lý tình huống phát sinh một cách nhanh chóng, hiệu quả.

Kỳ thi này thường bao gồm cả lý thuyết và thực hành, đòi hỏi bạn phải có kiến thức tổng hợp và khả năng ứng dụng vào các trường hợp cụ thể. Tôi đặc biệt ấn tượng với phần thi thực hành trên phần mềm VNACCS/VCIS, nó giúp bạn làm quen với môi trường làm việc thực tế và tự tin hơn rất nhiều khi chính thức bước vào công việc.

Lời khuyên của tôi là hãy tìm hiểu kỹ về cấu trúc đề thi, tham gia các khóa ôn luyện chất lượng và luyện tập giải đề thật nhiều nhé.

– Ngoài các chứng chỉ trong nước, nếu có điều kiện, bạn cũng nên cân nhắc đến các chứng chỉ quốc tế như FIATA Diploma (do Hiệp hội Giao nhận Vận tải Quốc tế cấp) hoặc CILT (do Viện Chartered về Logistics và Vận tải cấp).

Tôi biết những chứng chỉ này thường có chi phí khá cao và yêu cầu kiến thức chuyên sâu hơn, nhưng giá trị mà chúng mang lại thì thực sự “vượt biên giới” đấy bạn ạ.

Một người anh trong ngành của tôi, sau khi sở hữu chứng chỉ FIATA Diploma, đã có cơ hội làm việc tại một tập đoàn logistics đa quốc gia với mức lương và đãi ngộ cực kỳ hấp dẫn.

Anh ấy chia sẻ rằng, các chứng chỉ này không chỉ là sự công nhận về kiến thức mà còn là tấm hộ chiếu giúp bạn mở rộng cánh cửa sự nghiệp trên phạm vi toàn cầu.

Nếu bạn có tham vọng làm việc trong môi trường quốc tế hoặc muốn khẳng định đẳng cấp của mình, đây chắc chắn là một khoản đầu tư xứng đáng.

– Chắc hẳn nhiều bạn cũng đang rất băn khoăn về cách ôn thi hiệu quả cho các kỳ thi nghiệp vụ xuất nhập khẩu, logistics phải không nào? Tôi đã từng trải qua giai đoạn đó rồi nên tôi hiểu cảm giác của bạn lắm.

Hồi xưa mình cứ ôm đồm quá nhiều sách vở, học lan man mà không có định hướng rõ ràng, thành ra vừa mất thời gian mà hiệu quả lại không cao. Sau này, rút kinh nghiệm từ bản thân và học hỏi từ những người đi trước, tôi đã đúc kết được một vài “bí kíp” nho nhỏ mà tôi tin rằng sẽ rất hữu ích cho bạn.

Điều quan trọng nhất là bạn cần phải xây dựng một lộ trình học tập khoa học và bám sát vào đề cương ôn thi. Đừng cố gắng nhồi nhét mọi thứ vào đầu cùng một lúc, hãy chia nhỏ kiến thức thành từng phần, học từ cơ bản đến nâng cao và kết hợp ôn luyện lý thuyết với giải bài tập thực hành.

Đặc biệt, việc tham gia các nhóm học tập hoặc các diễn đàn chuyên ngành cũng là một cách rất hay để trao đổi kiến thức, giải đáp thắc mắc và cập nhật thông tin mới nhất.

– Một trong những phương pháp học hiệu quả mà tôi thường áp dụng là “cuốn chiếu”. Tức là, thay vì học dàn trải, bạn hãy tập trung học từng chuyên đề một cách kỹ lưỡng, sau đó làm bài tập và giải đề thi thử liên quan đến chuyên đề đó.

Cách này giúp bạn củng cố kiến thức chắc chắn hơn và phát hiện ra những lỗ hổng của mình. Tôi nhớ có lần ôn thi, mình cứ nghĩ là đã nắm vững kiến thức về Bill of Lading rồi, nhưng khi làm đề thi thử thì mới “vỡ lẽ” ra là vẫn còn nhiều điểm chưa hiểu sâu.

Nhờ đó mà tôi kịp thời bổ sung và khắc phục. Ngoài ra, việc giải đề thi thử không chỉ giúp bạn làm quen với cấu trúc đề, áp lực thời gian mà còn giúp bạn tự đánh giá được năng lực của mình.

Hãy cố gắng tìm kiếm các đề thi của những năm trước, hoặc các bộ đề do các trung tâm uy tín biên soạn để luyện tập thường xuyên nhé. Đừng ngại sai, vì mỗi lỗi sai đều là một bài học quý giá!

– Trong thời đại công nghệ số bùng nổ như hiện nay, bạn có thể dễ dàng tiếp cận với vô vàn khóa học và tài liệu trực tuyến chất lượng cao. Tôi thấy có rất nhiều nền tảng học trực tuyến uy tín ở Việt Nam cung cấp các khóa học nghiệp vụ xuất nhập khẩu, logistics với giảng viên là những chuyên gia hàng đầu trong ngành.

Mình có thể chủ động sắp xếp thời gian học, xem lại bài giảng nhiều lần và tương tác trực tiếp với giảng viên qua các buổi hỏi đáp. Ngoài ra, đừng bỏ qua các kênh YouTube, blog chuyên ngành hay các nhóm Facebook nơi chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm.

Tôi thường xuyên theo dõi một số blog về logistics và xuất nhập khẩu, họ không chỉ cung cấp thông tin hữu ích mà còn chia sẻ những câu chuyện, tình huống thực tế mà mình có thể học hỏi được rất nhiều.

Nhưng nhớ là phải chọn lọc thông tin nhé, vì không phải nguồn nào cũng đáng tin cậy đâu.

– Bạn ơi, mình có thể học thuộc lòng Incoterms vanh vách, nhớ như in từng bước khai báo hải quan, nhưng nếu không có kinh nghiệm thực tế thì cũng như “chữ nghĩa trên giấy” thôi.

Tôi luôn tâm niệm rằng, kiến thức phải đi đôi với thực hành thì mới thực sự biến thành kỹ năng của mình được. Điều này đặc biệt đúng trong ngành ngoại thương, nơi mà mỗi lô hàng, mỗi đối tác lại có những đặc thù riêng, đòi hỏi chúng ta phải linh hoạt và nhạy bén trong cách xử lý.

Tôi còn nhớ ngày xưa, khi mới vào làm ở một công ty logistics, sếp tôi thường xuyên giao cho mình những nhiệm vụ nhỏ nhặt nhất, từ việc photo chứng từ, sắp xếp hồ sơ cho đến việc đi lấy hàng ở cảng.

Lúc đầu thì mình thấy hơi nản, nhưng sau này mới hiểu ra đó chính là cách sếp muốn mình “làm quen” với từng chi tiết nhỏ nhất của quy trình. Từ những việc tưởng chừng đơn giản ấy, tôi bắt đầu hình dung được bức tranh tổng thể của một lô hàng, hiểu được mối liên hệ giữa các phòng ban và quan trọng hơn là học được cách xử lý tình huống phát sinh một cách nhanh chóng.

– Cách tốt nhất để “thực chiến” chính là đi thực tập tại các công ty xuất nhập khẩu, logistics hoặc các hãng tàu, forwarder uy tín. Tôi biết nhiều bạn sinh viên hay ngại đi thực tập vì sợ công việc nhàm chán hoặc không được giao việc quan trọng.

Nhưng bạn đừng nghĩ vậy nhé! Ngay cả những công việc nhỏ nhất cũng mang lại cho bạn những bài học quý giá. Tôi có một cô em gái, hồi sinh viên đã chủ động xin đi thực tập ở một công ty xuất nhập khẩu nhỏ.

Ban đầu em ấy chỉ được giao nhiệm vụ sắp xếp chứng từ, kiểm tra thông tin. Nhưng rồi nhờ sự chịu khó và ham học hỏi, em ấy dần được tham gia vào các khâu quan trọng hơn như chuẩn bị hồ sơ hải quan, theo dõi lịch trình hàng hóa.

Đến khi ra trường, em ấy đã có một “vốn” kinh nghiệm kha khá và tự tin hơn rất nhiều so với bạn bè cùng khóa. Đừng ngần ngại tìm kiếm và nắm bắt những cơ hội thực tập, đó chính là “bước đệm” vững chắc cho sự nghiệp của bạn.

– Ngoài việc đi thực tập, bạn cũng có thể tự tạo ra cơ hội “thực chiến” cho mình bằng cách tích cực tham gia vào các dự án, tình huống mô phỏng hoặc các cuộc thi về logistics, xuất nhập khẩu do các trường đại học, tổ chức chuyên ngành tổ chức.

Tôi thấy các cuộc thi này không chỉ giúp bạn củng cố kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng tư duy logic.

Đặc biệt, bạn sẽ được tiếp xúc với những tình huống thực tế mà mình có thể sẽ gặp phải trong công việc sau này. Tôi từng tham gia một cuộc thi mô phỏng quản lý chuỗi cung ứng, và qua đó, tôi đã học được cách đưa ra các quyết định chiến lược, tối ưu hóa chi phí và quản lý rủi ro một cách hiệu quả.

Đó là một trải nghiệm vô cùng đáng giá mà tôi không bao giờ quên được.

– Nếu bạn hỏi tôi yếu tố nào là “sống còn” trong ngành ngoại thương và logistics quốc tế, thì câu trả lời của tôi chắc chắn là ngoại ngữ và các kỹ năng mềm.

Bạn biết không, chúng ta đang sống trong một thế giới phẳng, nơi các giao dịch không chỉ diễn ra trong nước mà còn vươn ra toàn cầu. Việc giao tiếp với đối tác, khách hàng, nhà cung cấp từ khắp nơi trên thế giới đòi hỏi bạn phải có khả năng ngoại ngữ lưu loát, đặc biệt là tiếng Anh.

Tôi đã từng chứng kiến nhiều bạn có kiến thức chuyên môn rất tốt nhưng lại gặp khó khăn trong việc giao tiếp bằng tiếng Anh, điều đó khiến họ bỏ lỡ nhiều cơ hội phát triển trong sự nghiệp.

Ngoài tiếng Anh, nếu bạn có thể trang bị thêm một ngôn ngữ khác như tiếng Trung, tiếng Nhật hay tiếng Hàn thì đó sẽ là một lợi thế cực kỳ lớn, giúp bạn mở rộng cánh cửa đến những thị trường tiềm năng hơn nữa.

– Khi nói đến tiếng Anh trong ngành ngoại thương, tôi không chỉ muốn nói đến khả năng giao tiếp thông thường đâu nhé. Mà ở đây, chúng ta cần phải tập trung vào tiếng Anh chuyên ngành, bao gồm các thuật ngữ, mẫu câu, và cách diễn đạt đặc thù trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, logistics.

Tôi còn nhớ ngày mình mới bắt đầu học tiếng Anh chuyên ngành, có những từ ngữ mà mình chưa bao giờ nghe thấy trong giao tiếp hàng ngày. Nhưng rồi khi đi vào công việc thực tế, tôi mới thấy chúng được sử dụng rất phổ biến trong các hợp đồng, chứng từ và email trao đổi với đối tác.

Lời khuyên của tôi là hãy tìm kiếm các tài liệu, giáo trình tiếng Anh chuyên ngành, tham gia các khóa học hoặc luyện tập dịch các văn bản liên quan đến xuất nhập khẩu.

Điều quan trọng là bạn phải tự tin sử dụng chúng một cách trôi chảy, cả trong nói và viết.

– Bên cạnh ngoại ngữ, các kỹ năng mềm cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tôi đã từng thấy những người có kiến thức rất giỏi nhưng lại thiếu kỹ năng giao tiếp, đàm phán nên không thể thuyết phục được đối tác hoặc giải quyết các mâu thuẫn một cách êm đẹp.

Kỹ năng giao tiếp tốt giúp bạn truyền đạt thông tin rõ ràng, hiệu quả, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng và đồng nghiệp. Kỹ năng đàm phán khéo léo giúp bạn đạt được những thỏa thuận có lợi nhất cho công ty.

Và quan trọng không kém là kỹ năng giải quyết vấn đề, bởi vì trong ngành này, những sự cố phát sinh là điều khó tránh khỏi. Tôi đã từng phải đối mặt với một tình huống lô hàng bị kẹt ở cảng vì lý do bất khả kháng, và nhờ có kỹ năng giải quyết vấn đề linh hoạt mà tôi đã tìm ra phương án tối ưu để giảm thiểu thiệt hại cho khách hàng.

Hãy rèn luyện những kỹ năng này thông qua các khóa học, workshop hoặc đơn giản là qua những trải nghiệm trong cuộc sống hàng ngày bạn nhé.

– Thế giới đang thay đổi chóng mặt, và ngành ngoại thương, logistics của chúng ta cũng không nằm ngoài xu hướng đó. Bạn có thấy không, các công nghệ mới như blockchain, AI, Big Data đang dần len lỏi vào từng ngóc ngách của chuỗi cung ứng, mang đến những cơ hội và thách thức chưa từng có.

Đặc biệt, sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới (cross-border e-commerce) đang mở ra một “chân trời mới” cho những ai đam mê lĩnh vực này.

Tôi còn nhớ ngày xưa, mọi thủ tục đều phải làm bằng giấy tờ, tốn rất nhiều thời gian và công sức. Nhưng giờ đây, với sự hỗ trợ của công nghệ, chúng ta có thể làm việc nhanh hơn, chính xác hơn và hiệu quả hơn rất nhiều.

Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn giảm thiểu chi phí và tăng tính cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

– Thương mại điện tử xuyên biên giới không còn là một khái niệm xa lạ nữa mà đang trở thành một “sân chơi” đầy tiềm năng cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Tôi thấy ngày càng nhiều công ty vừa và nhỏ của Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa qua các sàn thương mại điện tử lớn như Amazon, eBay hay Alibaba. Điều này đòi hỏi những người làm ngoại thương không chỉ có kiến thức về logistics truyền thống mà còn phải hiểu rõ về quy trình vận chuyển, thanh toán, thủ tục hải quan đặc thù của thương mại điện tử.

Tôi có một người bạn, sau khi tự học và nghiên cứu kỹ về mô hình dropshipping và FBA (Fulfillment by Amazon), đã khởi nghiệp kinh doanh online và đạt được những thành công đáng nể.

Cô ấy chia sẻ rằng, việc nắm bắt xu hướng và không ngừng học hỏi những kiến thức mới là chìa khóa để thành công trong lĩnh vực này.

– Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý chuỗi cung ứng không chỉ là xu hướng mà còn là yếu tố quyết định sự thành bại của doanh nghiệp trong tương lai. Tôi thấy các tập đoàn lớn hiện nay đang đầu tư rất mạnh vào các hệ thống quản lý kho hàng thông minh, theo dõi vận chuyển bằng GPS, hay sử dụng phần mềm ERP để tối ưu hóa toàn bộ quy trình từ sản xuất đến phân phối.

Đối với dân ngoại thương, điều này có nghĩa là chúng ta cần phải làm quen và thành thạo với các công cụ, phần mềm mới. Tôi từng tham gia một khóa đào tạo về ứng dụng blockchain trong chuỗi cung ứng, và tôi nhận ra rằng công nghệ này có tiềm năng rất lớn trong việc tăng cường tính minh bạch, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Đừng ngại học hỏi những điều mới mẻ, bởi vì đó chính là cách bạn tạo ra giá trị khác biệt cho bản thân và cho doanh nghiệp của mình.

– Bạn biết không, trong bất kỳ ngành nghề nào, việc xây dựng một mạng lưới quan hệ rộng khắp và chất lượng đều vô cùng quan trọng, và trong ngành ngoại thương thì điều này lại càng đúng hơn bao giờ hết.

Tôi tin rằng, đôi khi, một “mối quan hệ” tốt có thể mở ra cho bạn những cơ hội mà không sách vở hay bằng cấp nào có thể mang lại. Tôi còn nhớ hồi mình mới ra trường, có một anh đồng nghiệp thường xuyên tham gia các buổi hội thảo, sự kiện networking.

Lúc đầu mình nghĩ chắc anh ấy chỉ đi cho vui thôi, nhưng sau này mới thấy, nhờ những mối quan hệ anh ấy xây dựng được mà công ty mình có thêm nhiều hợp đồng lớn, còn bản thân anh ấy cũng có được những cơ hội thăng tiến vượt bậc.

Ngành này rất cần sự kết nối, bởi vì chúng ta thường xuyên phải làm việc với các đối tác, khách hàng, cơ quan nhà nước, và một mạng lưới vững chắc sẽ giúp công việc của bạn thuận lợi hơn rất nhiều.

– Cách hiệu quả nhất để xây dựng mạng lưới là tích cực tham gia các buổi hội thảo, tọa đàm, triển lãm chuyên ngành về xuất nhập khẩu, logistics. Tôi thấy ở Việt Nam có rất nhiều sự kiện lớn được tổ chức hàng năm, đây chính là cơ hội vàng để bạn gặp gỡ, trao đổi với những người có kinh nghiệm, các chuyên gia hàng đầu và thậm chí là các nhà tuyển dụng tiềm năng.

Đừng chỉ đến rồi nghe thụ động nhé, hãy mạnh dạn đặt câu hỏi, chủ động bắt chuyện và trao đổi danh thiếp. Tôi từng có một lần, trong một buổi hội thảo, mình đã mạnh dạn hỏi chuyện một vị diễn giả nổi tiếng trong ngành và thật bất ngờ là sau đó, anh ấy đã giới thiệu cho tôi một cơ hội việc làm rất tốt.

Từ đó tôi luôn tâm niệm rằng, “đi để gặp gỡ”, và mỗi cuộc gặp gỡ đều có thể mang lại những giá trị bất ngờ.

– Trong thời đại số, mạng xã hội không chỉ dùng để giải trí đâu bạn nhé, mà còn là một công cụ cực kỳ hữu ích để xây dựng mạng lưới chuyên nghiệp. Tôi thường xuyên sử dụng LinkedIn để kết nối với các đồng nghiệp, đối tác và theo dõi các chuyên gia trong ngành.

Đây là nơi bạn có thể cập nhật thông tin, chia sẻ kiến thức và tìm kiếm các cơ hội việc làm mới. Ngoài ra, hãy tham gia vào các cộng đồng, nhóm trên Facebook, Zalo về xuất nhập khẩu, logistics.

Tôi thấy các nhóm này rất sôi nổi, mọi người thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm, giải đáp thắc mắc và cập nhật các thông tin mới nhất. Nhưng nhớ là phải chọn lọc thông tin và tham gia một cách văn minh, tích cực nhé.

Đừng quên rằng, những gì bạn chia sẻ và cách bạn tương tác trên mạng xã hội cũng sẽ tạo nên hình ảnh cá nhân của bạn trong mắt những người khác.

– 4. Bí quyết “vượt vũ môn” các kỳ thi nghiệp vụ xuất nhập khẩu thực chiến

– Chắc hẳn nhiều bạn cũng đang rất băn khoăn về cách ôn thi hiệu quả cho các kỳ thi nghiệp vụ xuất nhập khẩu, logistics phải không nào? Tôi đã từng trải qua giai đoạn đó rồi nên tôi hiểu cảm giác của bạn lắm.

Hồi xưa mình cứ ôm đồm quá nhiều sách vở, học lan man mà không có định hướng rõ ràng, thành ra vừa mất thời gian mà hiệu quả lại không cao. Sau này, rút kinh nghiệm từ bản thân và học hỏi từ những người đi trước, tôi đã đúc kết được một vài “bí kíp” nho nhỏ mà tôi tin rằng sẽ rất hữu ích cho bạn.

Điều quan trọng nhất là bạn cần phải xây dựng một lộ trình học tập khoa học và bám sát vào đề cương ôn thi. Đừng cố gắng nhồi nhét mọi thứ vào đầu cùng một lúc, hãy chia nhỏ kiến thức thành từng phần, học từ cơ bản đến nâng cao và kết hợp ôn luyện lý thuyết với giải bài tập thực hành.

Đặc biệt, việc tham gia các nhóm học tập hoặc các diễn đàn chuyên ngành cũng là một cách rất hay để trao đổi kiến thức, giải đáp thắc mắc và cập nhật thông tin mới nhất.

– Một trong những phương pháp học hiệu quả mà tôi thường áp dụng là “cuốn chiếu”. Tức là, thay vì học dàn trải, bạn hãy tập trung học từng chuyên đề một cách kỹ lưỡng, sau đó làm bài tập và giải đề thi thử liên quan đến chuyên đề đó.

Cách này giúp bạn củng cố kiến thức chắc chắn hơn và phát hiện ra những lỗ hổng của mình. Tôi nhớ có lần ôn thi, mình cứ nghĩ là đã nắm vững kiến thức về Bill of Lading rồi, nhưng khi làm đề thi thử thì mới “vỡ lẽ” ra là vẫn còn nhiều điểm chưa hiểu sâu.

Nhờ đó mà tôi kịp thời bổ sung và khắc phục. Ngoài ra, việc giải đề thi thử không chỉ giúp bạn làm quen với cấu trúc đề, áp lực thời gian mà còn giúp bạn tự đánh giá được năng lực của mình.

Hãy cố gắng tìm kiếm các đề thi của những năm trước, hoặc các bộ đề do các trung tâm uy tín biên soạn để luyện tập thường xuyên nhé. Đừng ngại sai, vì mỗi lỗi sai đều là một bài học quý giá!

– Trong thời đại công nghệ số bùng nổ như hiện nay, bạn có thể dễ dàng tiếp cận với vô vàn khóa học và tài liệu trực tuyến chất lượng cao. Tôi thấy có rất nhiều nền tảng học trực tuyến uy tín ở Việt Nam cung cấp các khóa học nghiệp vụ xuất nhập khẩu, logistics với giảng viên là những chuyên gia hàng đầu trong ngành.

Mình có thể chủ động sắp xếp thời gian học, xem lại bài giảng nhiều lần và tương tác trực tiếp với giảng viên qua các buổi hỏi đáp. Ngoài ra, đừng bỏ qua các kênh YouTube, blog chuyên ngành hay các nhóm Facebook nơi chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm.

Tôi thường xuyên theo dõi một số blog về logistics và xuất nhập khẩu, họ không chỉ cung cấp thông tin hữu ích mà còn chia sẻ những câu chuyện, tình huống thực tế mà mình có thể học hỏi được rất nhiều.

Nhưng nhớ là phải chọn lọc thông tin nhé, vì không phải nguồn nào cũng đáng tin cậy đâu.

– Bạn ơi, mình có thể học thuộc lòng Incoterms vanh vách, nhớ như in từng bước khai báo hải quan, nhưng nếu không có kinh nghiệm thực tế thì cũng như “chữ nghĩa trên giấy” thôi.

Tôi luôn tâm niệm rằng, kiến thức phải đi đôi với thực hành thì mới thực sự biến thành kỹ năng của mình được. Điều này đặc biệt đúng trong ngành ngoại thương, nơi mà mỗi lô hàng, mỗi đối tác lại có những đặc thù riêng, đòi hỏi chúng ta phải linh hoạt và nhạy bén trong cách xử lý.

Tôi còn nhớ ngày xưa, khi mới vào làm ở một công ty logistics, sếp tôi thường xuyên giao cho mình những nhiệm vụ nhỏ nhặt nhất, từ việc photo chứng từ, sắp xếp hồ sơ cho đến việc đi lấy hàng ở cảng.

Lúc đầu thì mình thấy hơi nản, nhưng sau này mới hiểu ra đó chính là cách sếp muốn mình “làm quen” với từng chi tiết nhỏ nhất của quy trình. Từ những việc tưởng chừng đơn giản ấy, tôi bắt đầu hình dung được bức tranh tổng thể của một lô hàng, hiểu được mối liên hệ giữa các phòng ban và quan trọng hơn là học được cách xử lý tình huống phát sinh một cách nhanh chóng.

– Cách tốt nhất để “thực chiến” chính là đi thực tập tại các công ty xuất nhập khẩu, logistics hoặc các hãng tàu, forwarder uy tín. Tôi biết nhiều bạn sinh viên hay ngại đi thực tập vì sợ công việc nhàm chán hoặc không được giao việc quan trọng.

Nhưng bạn đừng nghĩ vậy nhé! Ngay cả những công việc nhỏ nhất cũng mang lại cho bạn những bài học quý giá. Tôi có một cô em gái, hồi sinh viên đã chủ động xin đi thực tập ở một công ty xuất nhập khẩu nhỏ.

Ban đầu em ấy chỉ được giao nhiệm vụ sắp xếp chứng từ, kiểm tra thông tin. Nhưng rồi nhờ sự chịu khó và ham học hỏi, em ấy dần được tham gia vào các khâu quan trọng hơn như chuẩn bị hồ sơ hải quan, theo dõi lịch trình hàng hóa.

Đến khi ra trường, em ấy đã có một “vốn” kinh nghiệm kha khá và tự tin hơn rất nhiều so với bạn bè cùng khóa. Đừng ngần ngại tìm kiếm và nắm bắt những cơ hội thực tập, đó chính là “bước đệm” vững chắc cho sự nghiệp của bạn.

– Ngoài việc đi thực tập, bạn cũng có thể tự tạo ra cơ hội “thực chiến” cho mình bằng cách tích cực tham gia vào các dự án, tình huống mô phỏng hoặc các cuộc thi về logistics, xuất nhập khẩu do các trường đại học, tổ chức chuyên ngành tổ chức.

Tôi thấy các cuộc thi này không chỉ giúp bạn củng cố kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng tư duy logic.

Đặc biệt, bạn sẽ được tiếp xúc với những tình huống thực tế mà mình có thể sẽ gặp phải trong công việc sau này. Tôi từng tham gia một cuộc thi mô phỏng quản lý chuỗi cung ứng, và qua đó, tôi đã học được cách đưa ra các quyết định chiến lược, tối ưu hóa chi phí và quản lý rủi ro một cách hiệu quả.

Đó là một trải nghiệm vô cùng đáng giá mà tôi không bao giờ quên được.

– Nếu bạn hỏi tôi yếu tố nào là “sống còn” trong ngành ngoại thương và logistics quốc tế, thì câu trả lời của tôi chắc chắn là ngoại ngữ và các kỹ năng mềm.

Bạn biết không, chúng ta đang sống trong một thế giới phẳng, nơi các giao dịch không chỉ diễn ra trong nước mà còn vươn ra toàn cầu. Việc giao tiếp với đối tác, khách hàng, nhà cung cấp từ khắp nơi trên thế giới đòi hỏi bạn phải có khả năng ngoại ngữ lưu loát, đặc biệt là tiếng Anh.

Tôi đã từng chứng kiến nhiều bạn có kiến thức chuyên môn rất tốt nhưng lại gặp khó khăn trong việc giao tiếp bằng tiếng Anh, điều đó khiến họ bỏ lỡ nhiều cơ hội phát triển trong sự nghiệp.

Ngoài tiếng Anh, nếu bạn có thể trang bị thêm một ngôn ngữ khác như tiếng Trung, tiếng Nhật hay tiếng Hàn thì đó sẽ là một lợi thế cực kỳ lớn, giúp bạn mở rộng cánh cửa đến những thị trường tiềm năng hơn nữa.

– Khi nói đến tiếng Anh trong ngành ngoại thương, tôi không chỉ muốn nói đến khả năng giao tiếp thông thường đâu nhé. Mà ở đây, chúng ta cần phải tập trung vào tiếng Anh chuyên ngành, bao gồm các thuật ngữ, mẫu câu, và cách diễn đạt đặc thù trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, logistics.

Tôi còn nhớ ngày mình mới bắt đầu học tiếng Anh chuyên ngành, có những từ ngữ mà mình chưa bao giờ nghe thấy trong giao tiếp hàng ngày. Nhưng rồi khi đi vào công việc thực tế, tôi mới thấy chúng được sử dụng rất phổ biến trong các hợp đồng, chứng từ và email trao đổi với đối tác.

Lời khuyên của tôi là hãy tìm kiếm các tài liệu, giáo trình tiếng Anh chuyên ngành, tham gia các khóa học hoặc luyện tập dịch các văn bản liên quan đến xuất nhập khẩu.

Điều quan trọng là bạn phải tự tin sử dụng chúng một cách trôi chảy, cả trong nói và viết.

– Bên cạnh ngoại ngữ, các kỹ năng mềm cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tôi đã từng thấy những người có kiến thức rất giỏi nhưng lại thiếu kỹ năng giao tiếp, đàm phán nên không thể thuyết phục được đối tác hoặc giải quyết các mâu thuẫn một cách êm đẹp.

Kỹ năng giao tiếp tốt giúp bạn truyền đạt thông tin rõ ràng, hiệu quả, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng và đồng nghiệp. Kỹ năng đàm phán khéo léo giúp bạn đạt được những thỏa thuận có lợi nhất cho công ty.

Và quan trọng không kém là kỹ năng giải quyết vấn đề, bởi vì trong ngành này, những sự cố phát sinh là điều khó tránh khỏi. Tôi đã từng phải đối mặt với một tình huống lô hàng bị kẹt ở cảng vì lý do bất khả kháng, và nhờ có kỹ năng giải quyết vấn đề linh hoạt mà tôi đã tìm ra phương án tối ưu để giảm thiểu thiệt hại cho khách hàng.

Hãy rèn luyện những kỹ năng này thông qua các khóa học, workshop hoặc đơn giản là qua những trải nghiệm trong cuộc sống hàng ngày bạn nhé.

– Thế giới đang thay đổi chóng mặt, và ngành ngoại thương, logistics của chúng ta cũng không nằm ngoài xu hướng đó. Bạn có thấy không, các công nghệ mới như blockchain, AI, Big Data đang dần len lỏi vào từng ngóc ngách của chuỗi cung ứng, mang đến những cơ hội và thách thức chưa từng có.

Đặc biệt, sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới (cross-border e-commerce) đang mở ra một “chân trời mới” cho những ai đam mê lĩnh vực này.

Tôi còn nhớ ngày xưa, mọi thủ tục đều phải làm bằng giấy tờ, tốn rất nhiều thời gian và công sức. Nhưng giờ đây, với sự hỗ trợ của công nghệ, chúng ta có thể làm việc nhanh hơn, chính xác hơn và hiệu quả hơn rất nhiều.

Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn giảm thiểu chi phí và tăng tính cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

– Thương mại điện tử xuyên biên giới không còn là một khái niệm xa lạ nữa mà đang trở thành một “sân chơi” đầy tiềm năng cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Tôi thấy ngày càng nhiều công ty vừa và nhỏ của Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa qua các sàn thương mại điện tử lớn như Amazon, eBay hay Alibaba. Điều này đòi hỏi những người làm ngoại thương không chỉ có kiến thức về logistics truyền thống mà còn phải hiểu rõ về quy trình vận chuyển, thanh toán, thủ tục hải quan đặc thù của thương mại điện tử.

Tôi có một người bạn, sau khi tự học và nghiên cứu kỹ về mô hình dropshipping và FBA (Fulfillment by Amazon), đã khởi nghiệp kinh doanh online và đạt được những thành công đáng nể.

Cô ấy chia sẻ rằng, việc nắm bắt xu hướng và không ngừng học hỏi những kiến thức mới là chìa khóa để thành công trong lĩnh vực này.

– Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý chuỗi cung ứng không chỉ là xu hướng mà còn là yếu tố quyết định sự thành bại của doanh nghiệp trong tương lai. Tôi thấy các tập đoàn lớn hiện nay đang đầu tư rất mạnh vào các hệ thống quản lý kho hàng thông minh, theo dõi vận chuyển bằng GPS, hay sử dụng phần mềm ERP để tối ưu hóa toàn bộ quy trình từ sản xuất đến phân phối.

Đối với dân ngoại thương, điều này có nghĩa là chúng ta cần phải làm quen và thành thạo với các công cụ, phần mềm mới. Tôi từng tham gia một khóa đào tạo về ứng dụng blockchain trong chuỗi cung ứng, và tôi nhận ra rằng công nghệ này có tiềm năng rất lớn trong việc tăng cường tính minh bạch, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Đừng ngại học hỏi những điều mới mẻ, bởi vì đó chính là cách bạn tạo ra giá trị khác biệt cho bản thân và cho doanh nghiệp của mình.

– Bạn biết không, trong bất kỳ ngành nghề nào, việc xây dựng một mạng lưới quan hệ rộng khắp và chất lượng đều vô cùng quan trọng, và trong ngành ngoại thương thì điều này lại càng đúng hơn bao giờ hết.

Tôi tin rằng, đôi khi, một “mối quan hệ” tốt có thể mở ra cho bạn những cơ hội mà không sách vở hay bằng cấp nào có thể mang lại. Tôi còn nhớ hồi mình mới ra trường, có một anh đồng nghiệp thường xuyên tham gia các buổi hội thảo, sự kiện networking.

Lúc đầu mình nghĩ chắc anh ấy chỉ đi cho vui thôi, nhưng sau này mới thấy, nhờ những mối quan hệ anh ấy xây dựng được mà công ty mình có thêm nhiều hợp đồng lớn, còn bản thân anh ấy cũng có được những cơ hội thăng tiến vượt bậc.

Ngành này rất cần sự kết nối, bởi vì chúng ta thường xuyên phải làm việc với các đối tác, khách hàng, cơ quan nhà nước, và một mạng lưới vững chắc sẽ giúp công việc của bạn thuận lợi hơn rất nhiều.

– Cách hiệu quả nhất để xây dựng mạng lưới là tích cực tham gia các buổi hội thảo, tọa đàm, triển lãm chuyên ngành về xuất nhập khẩu, logistics. Tôi thấy ở Việt Nam có rất nhiều sự kiện lớn được tổ chức hàng năm, đây chính là cơ hội vàng để bạn gặp gỡ, trao đổi với những người có kinh nghiệm, các chuyên gia hàng đầu và thậm chí là các nhà tuyển dụng tiềm năng.

Đừng chỉ đến rồi nghe thụ động nhé, hãy mạnh dạn đặt câu hỏi, chủ động bắt chuyện và trao đổi danh thiếp. Tôi từng có một lần, trong một buổi hội thảo, mình đã mạnh dạn hỏi chuyện một vị diễn giả nổi tiếng trong ngành và thật bất ngờ là sau đó, anh ấy đã giới thiệu cho tôi một cơ hội việc làm rất tốt.

Từ đó tôi luôn tâm niệm rằng, “đi để gặp gỡ”, và mỗi cuộc gặp gỡ đều có thể mang lại những giá trị bất ngờ.

– Trong thời đại số, mạng xã hội không chỉ dùng để giải trí đâu bạn nhé, mà còn là một công cụ cực kỳ hữu ích để xây dựng mạng lưới chuyên nghiệp. Tôi thường xuyên sử dụng LinkedIn để kết nối với các đồng nghiệp, đối tác và theo dõi các chuyên gia trong ngành.

Đây là nơi bạn có thể cập nhật thông tin, chia sẻ kiến thức và tìm kiếm các cơ hội việc làm mới. Ngoài ra, hãy tham gia vào các cộng đồng, nhóm trên Facebook, Zalo về xuất nhập khẩu, logistics.

Tôi thấy các nhóm này rất sôi nổi, mọi người thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm, giải đáp thắc mắc và cập nhật các thông tin mới nhất. Nhưng nhớ là phải chọn lọc thông tin và tham gia một cách văn minh, tích cực nhé.

Đừng quên rằng, những gì bạn chia sẻ và cách bạn tương tác trên mạng xã hội cũng sẽ tạo nên hình ảnh cá nhân của bạn trong mắt những người khác.

– 5. Không chỉ lý thuyết: Làm sao để “thực chiến” thành thạo Incoterms và thủ tục hải quan?

– Bạn ơi, mình có thể học thuộc lòng Incoterms vanh vách, nhớ như in từng bước khai báo hải quan, nhưng nếu không có kinh nghiệm thực tế thì cũng như “chữ nghĩa trên giấy” thôi.

Tôi luôn tâm niệm rằng, kiến thức phải đi đôi với thực hành thì mới thực sự biến thành kỹ năng của mình được. Điều này đặc biệt đúng trong ngành ngoại thương, nơi mà mỗi lô hàng, mỗi đối tác lại có những đặc thù riêng, đòi hỏi chúng ta phải linh hoạt và nhạy bén trong cách xử lý.

Tôi còn nhớ ngày xưa, khi mới vào làm ở một công ty logistics, sếp tôi thường xuyên giao cho mình những nhiệm vụ nhỏ nhặt nhất, từ việc photo chứng từ, sắp xếp hồ sơ cho đến việc đi lấy hàng ở cảng.

Lúc đầu thì mình thấy hơi nản, nhưng sau này mới hiểu ra đó chính là cách sếp muốn mình “làm quen” với từng chi tiết nhỏ nhất của quy trình. Từ những việc tưởng chừng đơn giản ấy, tôi bắt đầu hình dung được bức tranh tổng thể của một lô hàng, hiểu được mối liên hệ giữa các phòng ban và quan trọng hơn là học được cách xử lý tình huống phát sinh một cách nhanh chóng.

– Cách tốt nhất để “thực chiến” chính là đi thực tập tại các công ty xuất nhập khẩu, logistics hoặc các hãng tàu, forwarder uy tín. Tôi biết nhiều bạn sinh viên hay ngại đi thực tập vì sợ công việc nhàm chán hoặc không được giao việc quan trọng.

Nhưng bạn đừng nghĩ vậy nhé! Ngay cả những công việc nhỏ nhất cũng mang lại cho bạn những bài học quý giá. Tôi có một cô em gái, hồi sinh viên đã chủ động xin đi thực tập ở một công ty xuất nhập khẩu nhỏ.

Ban đầu em ấy chỉ được giao nhiệm vụ sắp xếp chứng từ, kiểm tra thông tin. Nhưng rồi nhờ sự chịu khó và ham học hỏi, em ấy dần được tham gia vào các khâu quan trọng hơn như chuẩn bị hồ sơ hải quan, theo dõi lịch trình hàng hóa.

Đến khi ra trường, em ấy đã có một “vốn” kinh nghiệm kha khá và tự tin hơn rất nhiều so với bạn bè cùng khóa. Đừng ngần ngại tìm kiếm và nắm bắt những cơ hội thực tập, đó chính là “bước đệm” vững chắc cho sự nghiệp của bạn.

– Ngoài việc đi thực tập, bạn cũng có thể tự tạo ra cơ hội “thực chiến” cho mình bằng cách tích cực tham gia vào các dự án, tình huống mô phỏng hoặc các cuộc thi về logistics, xuất nhập khẩu do các trường đại học, tổ chức chuyên ngành tổ chức.

Tôi thấy các cuộc thi này không chỉ giúp bạn củng cố kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng tư duy logic.

Đặc biệt, bạn sẽ được tiếp xúc với những tình huống thực tế mà mình có thể sẽ gặp phải trong công việc sau này. Tôi từng tham gia một cuộc thi mô phỏng quản lý chuỗi cung ứng, và qua đó, tôi đã học được cách đưa ra các quyết định chiến lược, tối ưu hóa chi phí và quản lý rủi ro một cách hiệu quả.

Đó là một trải nghiệm vô cùng đáng giá mà tôi không bao giờ quên được.

– Nếu bạn hỏi tôi yếu tố nào là “sống còn” trong ngành ngoại thương và logistics quốc tế, thì câu trả lời của tôi chắc chắn là ngoại ngữ và các kỹ năng mềm.

Bạn biết không, chúng ta đang sống trong một thế giới phẳng, nơi các giao dịch không chỉ diễn ra trong nước mà còn vươn ra toàn cầu. Việc giao tiếp với đối tác, khách hàng, nhà cung cấp từ khắp nơi trên thế giới đòi hỏi bạn phải có khả năng ngoại ngữ lưu loát, đặc biệt là tiếng Anh.

Tôi đã từng chứng kiến nhiều bạn có kiến thức chuyên môn rất tốt nhưng lại gặp khó khăn trong việc giao tiếp bằng tiếng Anh, điều đó khiến họ bỏ lỡ nhiều cơ hội phát triển trong sự nghiệp.

Ngoài tiếng Anh, nếu bạn có thể trang bị thêm một ngôn ngữ khác như tiếng Trung, tiếng Nhật hay tiếng Hàn thì đó sẽ là một lợi thế cực kỳ lớn, giúp bạn mở rộng cánh cửa đến những thị trường tiềm năng hơn nữa.

– Khi nói đến tiếng Anh trong ngành ngoại thương, tôi không chỉ muốn nói đến khả năng giao tiếp thông thường đâu nhé. Mà ở đây, chúng ta cần phải tập trung vào tiếng Anh chuyên ngành, bao gồm các thuật ngữ, mẫu câu, và cách diễn đạt đặc thù trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, logistics.

Tôi còn nhớ ngày mình mới bắt đầu học tiếng Anh chuyên ngành, có những từ ngữ mà mình chưa bao giờ nghe thấy trong giao tiếp hàng ngày. Nhưng rồi khi đi vào công việc thực tế, tôi mới thấy chúng được sử dụng rất phổ biến trong các hợp đồng, chứng từ và email trao đổi với đối tác.

Lời khuyên của tôi là hãy tìm kiếm các tài liệu, giáo trình tiếng Anh chuyên ngành, tham gia các khóa học hoặc luyện tập dịch các văn bản liên quan đến xuất nhập khẩu.

Điều quan trọng là bạn phải tự tin sử dụng chúng một cách trôi chảy, cả trong nói và viết.

– Bên cạnh ngoại ngữ, các kỹ năng mềm cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tôi đã từng thấy những người có kiến thức rất giỏi nhưng lại thiếu kỹ năng giao tiếp, đàm phán nên không thể thuyết phục được đối tác hoặc giải quyết các mâu thuẫn một cách êm đẹp.

Kỹ năng giao tiếp tốt giúp bạn truyền đạt thông tin rõ ràng, hiệu quả, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng và đồng nghiệp. Kỹ năng đàm phán khéo léo giúp bạn đạt được những thỏa thuận có lợi nhất cho công ty.

Và quan trọng không kém là kỹ năng giải quyết vấn đề, bởi vì trong ngành này, những sự cố phát sinh là điều khó tránh khỏi. Tôi đã từng phải đối mặt với một tình huống lô hàng bị kẹt ở cảng vì lý do bất khả kháng, và nhờ có kỹ năng giải quyết vấn đề linh hoạt mà tôi đã tìm ra phương án tối ưu để giảm thiểu thiệt hại cho khách hàng.

Hãy rèn luyện những kỹ năng này thông qua các khóa học, workshop hoặc đơn giản là qua những trải nghiệm trong cuộc sống hàng ngày bạn nhé.

– Thế giới đang thay đổi chóng mặt, và ngành ngoại thương, logistics của chúng ta cũng không nằm ngoài xu hướng đó. Bạn có thấy không, các công nghệ mới như blockchain, AI, Big Data đang dần len lỏi vào từng ngóc ngách của chuỗi cung ứng, mang đến những cơ hội và thách thức chưa từng có.

Đặc biệt, sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới (cross-border e-commerce) đang mở ra một “chân trời mới” cho những ai đam mê lĩnh vực này.

Tôi còn nhớ ngày xưa, mọi thủ tục đều phải làm bằng giấy tờ, tốn rất nhiều thời gian và công sức. Nhưng giờ đây, với sự hỗ trợ của công nghệ, chúng ta có thể làm việc nhanh hơn, chính xác hơn và hiệu quả hơn rất nhiều.

Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn giảm thiểu chi phí và tăng tính cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

– Thương mại điện tử xuyên biên giới không còn là một khái niệm xa lạ nữa mà đang trở thành một “sân chơi” đầy tiềm năng cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Tôi thấy ngày càng nhiều công ty vừa và nhỏ của Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa qua các sàn thương mại điện tử lớn như Amazon, eBay hay Alibaba. Điều này đòi hỏi những người làm ngoại thương không chỉ có kiến thức về logistics truyền thống mà còn phải hiểu rõ về quy trình vận chuyển, thanh toán, thủ tục hải quan đặc thù của thương mại điện tử.

Tôi có một người bạn, sau khi tự học và nghiên cứu kỹ về mô hình dropshipping và FBA (Fulfillment by Amazon), đã khởi nghiệp kinh doanh online và đạt được những thành công đáng nể.

Cô ấy chia sẻ rằng, việc nắm bắt xu hướng và không ngừng học hỏi những kiến thức mới là chìa khóa để thành công trong lĩnh vực này.

– Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý chuỗi cung ứng không chỉ là xu hướng mà còn là yếu tố quyết định sự thành bại của doanh nghiệp trong tương lai. Tôi thấy các tập đoàn lớn hiện nay đang đầu tư rất mạnh vào các hệ thống quản lý kho hàng thông minh, theo dõi vận chuyển bằng GPS, hay sử dụng phần mềm ERP để tối ưu hóa toàn bộ quy trình từ sản xuất đến phân phối.

Đối với dân ngoại thương, điều này có nghĩa là chúng ta cần phải làm quen và thành thạo với các công cụ, phần mềm mới. Tôi từng tham gia một khóa đào tạo về ứng dụng blockchain trong chuỗi cung ứng, và tôi nhận ra rằng công nghệ này có tiềm năng rất lớn trong việc tăng cường tính minh bạch, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Đừng ngại học hỏi những điều mới mẻ, bởi vì đó chính là cách bạn tạo ra giá trị khác biệt cho bản thân và cho doanh nghiệp của mình.

– Bạn biết không, trong bất kỳ ngành nghề nào, việc xây dựng một mạng lưới quan hệ rộng khắp và chất lượng đều vô cùng quan trọng, và trong ngành ngoại thương thì điều này lại càng đúng hơn bao giờ hết.

Tôi tin rằng, đôi khi, một “mối quan hệ” tốt có thể mở ra cho bạn những cơ hội mà không sách vở hay bằng cấp nào có thể mang lại. Tôi còn nhớ hồi mình mới ra trường, có một anh đồng nghiệp thường xuyên tham gia các buổi hội thảo, sự kiện networking.

Lúc đầu mình nghĩ chắc anh ấy chỉ đi cho vui thôi, nhưng sau này mới thấy, nhờ những mối quan hệ anh ấy xây dựng được mà công ty mình có thêm nhiều hợp đồng lớn, còn bản thân anh ấy cũng có được những cơ hội thăng tiến vượt bậc.

Ngành này rất cần sự kết nối, bởi vì chúng ta thường xuyên phải làm việc với các đối tác, khách hàng, cơ quan nhà nước, và một mạng lưới vững chắc sẽ giúp công việc của bạn thuận lợi hơn rất nhiều.

– Cách hiệu quả nhất để xây dựng mạng lưới là tích cực tham gia các buổi hội thảo, tọa đàm, triển lãm chuyên ngành về xuất nhập khẩu, logistics. Tôi thấy ở Việt Nam có rất nhiều sự kiện lớn được tổ chức hàng năm, đây chính là cơ hội vàng để bạn gặp gỡ, trao đổi với những người có kinh nghiệm, các chuyên gia hàng đầu và thậm chí là các nhà tuyển dụng tiềm năng.

Đừng chỉ đến rồi nghe thụ động nhé, hãy mạnh dạn đặt câu hỏi, chủ động bắt chuyện và trao đổi danh thiếp. Tôi từng có một lần, trong một buổi hội thảo, mình đã mạnh dạn hỏi chuyện một vị diễn giả nổi tiếng trong ngành và thật bất ngờ là sau đó, anh ấy đã giới thiệu cho tôi một cơ hội việc làm rất tốt.

Từ đó tôi luôn tâm niệm rằng, “đi để gặp gỡ”, và mỗi cuộc gặp gỡ đều có thể mang lại những giá trị bất ngờ.

– Trong thời đại số, mạng xã hội không chỉ dùng để giải trí đâu bạn nhé, mà còn là một công cụ cực kỳ hữu ích để xây dựng mạng lưới chuyên nghiệp. Tôi thường xuyên sử dụng LinkedIn để kết nối với các đồng nghiệp, đối tác và theo dõi các chuyên gia trong ngành.

Đây là nơi bạn có thể cập nhật thông tin, chia sẻ kiến thức và tìm kiếm các cơ hội việc làm mới. Ngoài ra, hãy tham gia vào các cộng đồng, nhóm trên Facebook, Zalo về xuất nhập khẩu, logistics.

Tôi thấy các nhóm này rất sôi nổi, mọi người thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm, giải đáp thắc mắc và cập nhật các thông tin mới nhất. Nhưng nhớ là phải chọn lọc thông tin và tham gia một cách văn minh, tích cực nhé.

Đừng quên rằng, những gì bạn chia sẻ và cách bạn tương tác trên mạng xã hội cũng sẽ tạo nên hình ảnh cá nhân của bạn trong mắt những người khác.

– 6. Ngoại ngữ và kỹ năng mềm: Yếu tố “sống còn” trong ngành logistics quốc tế

– Nếu bạn hỏi tôi yếu tố nào là “sống còn” trong ngành ngoại thương và logistics quốc tế, thì câu trả lời của tôi chắc chắn là ngoại ngữ và các kỹ năng mềm.

Bạn biết không, chúng ta đang sống trong một thế giới phẳng, nơi các giao dịch không chỉ diễn ra trong nước mà còn vươn ra toàn cầu. Việc giao tiếp với đối tác, khách hàng, nhà cung cấp từ khắp nơi trên thế giới đòi hỏi bạn phải có khả năng ngoại ngữ lưu loát, đặc biệt là tiếng Anh.

Tôi đã từng chứng kiến nhiều bạn có kiến thức chuyên môn rất tốt nhưng lại gặp khó khăn trong việc giao tiếp bằng tiếng Anh, điều đó khiến họ bỏ lỡ nhiều cơ hội phát triển trong sự nghiệp.

Ngoài tiếng Anh, nếu bạn có thể trang bị thêm một ngôn ngữ khác như tiếng Trung, tiếng Nhật hay tiếng Hàn thì đó sẽ là một lợi thế cực kỳ lớn, giúp bạn mở rộng cánh cửa đến những thị trường tiềm năng hơn nữa.

– Khi nói đến tiếng Anh trong ngành ngoại thương, tôi không chỉ muốn nói đến khả năng giao tiếp thông thường đâu nhé. Mà ở đây, chúng ta cần phải tập trung vào tiếng Anh chuyên ngành, bao gồm các thuật ngữ, mẫu câu, và cách diễn đạt đặc thù trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, logistics.

Tôi còn nhớ ngày mình mới bắt đầu học tiếng Anh chuyên ngành, có những từ ngữ mà mình chưa bao giờ nghe thấy trong giao tiếp hàng ngày. Nhưng rồi khi đi vào công việc thực tế, tôi mới thấy chúng được sử dụng rất phổ biến trong các hợp đồng, chứng từ và email trao đổi với đối tác.

Lời khuyên của tôi là hãy tìm kiếm các tài liệu, giáo trình tiếng Anh chuyên ngành, tham gia các khóa học hoặc luyện tập dịch các văn bản liên quan đến xuất nhập khẩu.

Điều quan trọng là bạn phải tự tin sử dụng chúng một cách trôi chảy, cả trong nói và viết.

– Bên cạnh ngoại ngữ, các kỹ năng mềm cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tôi đã từng thấy những người có kiến thức rất giỏi nhưng lại thiếu kỹ năng giao tiếp, đàm phán nên không thể thuyết phục được đối tác hoặc giải quyết các mâu thuẫn một cách êm đẹp.

Kỹ năng giao tiếp tốt giúp bạn truyền đạt thông tin rõ ràng, hiệu quả, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng và đồng nghiệp. Kỹ năng đàm phán khéo léo giúp bạn đạt được những thỏa thuận có lợi nhất cho công ty.

Và quan trọng không kém là kỹ năng giải quyết vấn đề, bởi vì trong ngành này, những sự cố phát sinh là điều khó tránh khỏi. Tôi đã từng phải đối mặt với một tình huống lô hàng bị kẹt ở cảng vì lý do bất khả kháng, và nhờ có kỹ năng giải quyết vấn đề linh hoạt mà tôi đã tìm ra phương án tối ưu để giảm thiểu thiệt hại cho khách hàng.

Hãy rèn luyện những kỹ năng này thông qua các khóa học, workshop hoặc đơn giản là qua những trải nghiệm trong cuộc sống hàng ngày bạn nhé.

– Thế giới đang thay đổi chóng mặt, và ngành ngoại thương, logistics của chúng ta cũng không nằm ngoài xu hướng đó. Bạn có thấy không, các công nghệ mới như blockchain, AI, Big Data đang dần len lỏi vào từng ngóc ngách của chuỗi cung ứng, mang đến những cơ hội và thách thức chưa từng có.

Đặc biệt, sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới (cross-border e-commerce) đang mở ra một “chân trời mới” cho những ai đam mê lĩnh vực này.

Tôi còn nhớ ngày xưa, mọi thủ tục đều phải làm bằng giấy tờ, tốn rất nhiều thời gian và công sức. Nhưng giờ đây, với sự hỗ trợ của công nghệ, chúng ta có thể làm việc nhanh hơn, chính xác hơn và hiệu quả hơn rất nhiều.

Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn giảm thiểu chi phí và tăng tính cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

– Thương mại điện tử xuyên biên giới không còn là một khái niệm xa lạ nữa mà đang trở thành một “sân chơi” đầy tiềm năng cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Tôi thấy ngày càng nhiều công ty vừa và nhỏ của Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa qua các sàn thương mại điện tử lớn như Amazon, eBay hay Alibaba. Điều này đòi hỏi những người làm ngoại thương không chỉ có kiến thức về logistics truyền thống mà còn phải hiểu rõ về quy trình vận chuyển, thanh toán, thủ tục hải quan đặc thù của thương mại điện tử.

Tôi có một người bạn, sau khi tự học và nghiên cứu kỹ về mô hình dropshipping và FBA (Fulfillment by Amazon), đã khởi nghiệp kinh doanh online và đạt được những thành công đáng nể.

Cô ấy chia sẻ rằng, việc nắm bắt xu hướng và không ngừng học hỏi những kiến thức mới là chìa khóa để thành công trong lĩnh vực này.

– Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý chuỗi cung ứng không chỉ là xu hướng mà còn là yếu tố quyết định sự thành bại của doanh nghiệp trong tương lai. Tôi thấy các tập đoàn lớn hiện nay đang đầu tư rất mạnh vào các hệ thống quản lý kho hàng thông minh, theo dõi vận chuyển bằng GPS, hay sử dụng phần mềm ERP để tối ưu hóa toàn bộ quy trình từ sản xuất đến phân phối.

Đối với dân ngoại thương, điều này có nghĩa là chúng ta cần phải làm quen và thành thạo với các công cụ, phần mềm mới. Tôi từng tham gia một khóa đào tạo về ứng dụng blockchain trong chuỗi cung ứng, và tôi nhận ra rằng công nghệ này có tiềm năng rất lớn trong việc tăng cường tính minh bạch, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Đừng ngại học hỏi những điều mới mẻ, bởi vì đó chính là cách bạn tạo ra giá trị khác biệt cho bản thân và cho doanh nghiệp của mình.

– Bạn biết không, trong bất kỳ ngành nghề nào, việc xây dựng một mạng lưới quan hệ rộng khắp và chất lượng đều vô cùng quan trọng, và trong ngành ngoại thương thì điều này lại càng đúng hơn bao giờ hết.

Tôi tin rằng, đôi khi, một “mối quan hệ” tốt có thể mở ra cho bạn những cơ hội mà không sách vở hay bằng cấp nào có thể mang lại. Tôi còn nhớ hồi mình mới ra trường, có một anh đồng nghiệp thường xuyên tham gia các buổi hội thảo, sự kiện networking.

Lúc đầu mình nghĩ chắc anh ấy chỉ đi cho vui thôi, nhưng sau này mới thấy, nhờ những mối quan hệ anh ấy xây dựng được mà công ty mình có thêm nhiều hợp đồng lớn, còn bản thân anh ấy cũng có được những cơ hội thăng tiến vượt bậc.

Ngành này rất cần sự kết nối, bởi vì chúng ta thường xuyên phải làm việc với các đối tác, khách hàng, cơ quan nhà nước, và một mạng lưới vững chắc sẽ giúp công việc của bạn thuận lợi hơn rất nhiều.

– Cách hiệu quả nhất để xây dựng mạng lưới là tích cực tham gia các buổi hội thảo, tọa đàm, triển lãm chuyên ngành về xuất nhập khẩu, logistics. Tôi thấy ở Việt Nam có rất nhiều sự kiện lớn được tổ chức hàng năm, đây chính là cơ hội vàng để bạn gặp gỡ, trao đổi với những người có kinh nghiệm, các chuyên gia hàng đầu và thậm chí là các nhà tuyển dụng tiềm năng.

Đừng chỉ đến rồi nghe thụ động nhé, hãy mạnh dạn đặt câu hỏi, chủ động bắt chuyện và trao đổi danh thiếp. Tôi từng có một lần, trong một buổi hội thảo, mình đã mạnh dạn hỏi chuyện một vị diễn giả nổi tiếng trong ngành và thật bất ngờ là sau đó, anh ấy đã giới thiệu cho tôi một cơ hội việc làm rất tốt.

Từ đó tôi luôn tâm niệm rằng, “đi để gặp gỡ”, và mỗi cuộc gặp gỡ đều có thể mang lại những giá trị bất ngờ.

– Trong thời đại số, mạng xã hội không chỉ dùng để giải trí đâu bạn nhé, mà còn là một công cụ cực kỳ hữu ích để xây dựng mạng lưới chuyên nghiệp. Tôi thường xuyên sử dụng LinkedIn để kết nối với các đồng nghiệp, đối tác và theo dõi các chuyên gia trong ngành.

Đây là nơi bạn có thể cập nhật thông tin, chia sẻ kiến thức và tìm kiếm các cơ hội việc làm mới. Ngoài ra, hãy tham gia vào các cộng đồng, nhóm trên Facebook, Zalo về xuất nhập khẩu, logistics.

Tôi thấy các nhóm này rất sôi nổi, mọi người thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm, giải đáp thắc mắc và cập nhật các thông tin mới nhất. Nhưng nhớ là phải chọn lọc thông tin và tham gia một cách văn minh, tích cực nhé.

Đừng quên rằng, những gì bạn chia sẻ và cách bạn tương tác trên mạng xã hội cũng sẽ tạo nên hình ảnh cá nhân của bạn trong mắt những người khác.